İsmi Belirtilmeyen Konuk: İsrail Lübnan’da Öldürmeye Devam Ederse Müzakereler Durur
Kaynak dili İngilizce olan bölümde, transkriptte isimleri belirtilmeyen bir sunucu ile konuk, İsrail’in Lübnan’da insan öldürmeye devam etmesi halinde İran’la yürütülen müzakerelerin akıbetini tartıştı. Konuşma, İran içindeki müzakere karşıtlığı, İran dini liderinin çizdiği sınırlar ve Vice President Vance’in Netanyahu ile temas kurup kurmayacağı iddiası etrafında şekillendi.
Lübnan’daki Öldürmeler ve Müzakerelerin Akıbeti
Sunucu, tartışmayı doğrudan bir soruyla açtı. "İsrail Lübnan’da insanları öldürmeye devam ederse anlaşmaya, yani müzakerelere ne olacak," diyen Sunucu, görüşmelerin bu koşullarda sürüp sürmeyeceğini sordu.
Konuk, bu soruya net bir yanıt verdi. "O zaman müzakereler durur," diyen Konuk, "bence bu açık" şeklinde belirtti. Ona göre İsrail’in Lübnan’daki eylemleri devam ettiği sürece müzakerelerin siyasi zemini ortadan kalkabilir.
İran İçindeki Gerilim
Konuk, İran’da müzakere yapılmasına yönelik ciddi bir iç baskı bulunduğunu savundu. "İran’da müzakere yapılması konusunda çok ciddi bir gerilim var," diyen Konuk, bu gerilimin yalnızca sokak gösterileriyle sınırlı olmadığını ifade etti.
Konuk, halkın Pezeshkian ve Araghchi’nin niyetlerine kuşkuyla yaklaştığını söyledi. "Halkın duygusu, Pezeshkian ve Araghchi’nin niyetleri konusunda kuşkucu," diyen Konuk, İran kamuoyunda müzakerelere yönelik güven eksikliği bulunduğunu değerlendirdi.
İran Dini Liderinin Çizdiği Sınırlar
Konuk, İran dini liderinin birkaç gün önce yaptığı açıklamayla müzakere heyetine sınır çizdiğini anlattı. Buna göre dini lider, müzakereleri tamamen kabul etmediğini, ancak Pezeshkian’ın iknasıyla sürece izin verdiğini söylemişti.
"Dini lider, müzakereleri nihai olarak tam kabul etmediğini söyledi," diyen Konuk, onun ABD veya İsrail’e taviz verilmemesi gerektiğini vurguladığını aktardı. Konuğun aktarımına göre dini liderin talimatı, nükleer meselede esaslı müzakerelerin Lübnan’da barış sağlanmadan ve Hamas’ın İran kontrolünde olduğu netleşmeden yapılamayacağı yönündeydi.
"ABD’ye ya da İsrail’e hiçbir taviz vermemeliler," diyen Konuk, İran dini liderinin müzakerecilere bu çizgiyi hatırlattığını belirtti.
Protestolar, Din Adamları ve Majlis
Konuk, İran’da her gece müzakerelere karşı gösteriler düzenlendiğini söyledi. Ancak itirazların yalnızca sokaktaki insanlardan gelmediğini de ekledi. Ona göre üst düzey din adamları ve Majlis (İran Parlamentosu) üyeleri de rahatsızlık belirtiyor.
Konuk, Majlis’in o sırada toplanmıyor olmasını da ayrı bir gerilim kaynağı olarak sundu. İran iç siyasetindeki bu ortamın müzakereciler üzerinde baskı yarattığını, kısa süreli çekilme ya da duraksamaların da bu iç basıncı yatıştırma amacı taşıyabileceğini savundu.
Vance, Netanyahu ve ABD Siyaseti
Sunucu daha sonra Vice President Vance’in önceki müzakerelerde Prime Minister Netanyahu’ya bilgi aktardığı iddiasını gündeme getirdi. "Vice President Vance’in şahsen dahil olduğu son müzakerelerde, sonradan onun Prime Minister Netanyahu’ya rapor verdiğini öğrendik," diyen Sunucu, bunun bu kez de sürüp sürmeyeceğini sordu.
Sunucu ayrıca Witkoff ve Kushner’ı "iki Siyonist müzakereci" olarak niteledi ve Vance’in bu işi onlara bırakıp bırakmayacağını sordu. Konuk ise Vance’in Netanyahu ile konuşacağını düşündüğünü söyledi.
"Bu dönemde Netanyahu ile konuşacağını hayal ediyorum," diyen Konuk, bunun Vance açısından stratejik olarak anlamlı olacağını savundu. Konuğa göre Vance bir siyasetçi olarak geleceğe bakıyor ve Amerikan siyasetinde geleceğin önemli bir boyutu para.
"Amerikan siyasetinde gelecek, parayla ilgilidir," diyen Konuk, seçimler uzak görünse bile bağış toplama süreçlerinin şimdiden başladığını ifade etti. İsrail yanlısı gruplardan gelecek katkıların da bu denklemde yer aldığını belirtti.
Lübnan ve Müzakerelerin Akıbeti
Sunucu: Peki, İsrail Lübnan’da insanları öldürmeye devam ederse anlaşmaya, yani müzakerelere ne olacak?
Konuk: Ah, şey, ben... Tamam, biliyorsunuz, o zaman müzakereler durur. Yani bu açık. Yani, İran’da müzakere yapılması konusunda çok gerilim olduğunu bilmiyor musunuz? İran’da ciddi bir gerilim var.
Konuk: Halkın genel duygusu, nasıl söyleyelim, Pezeshkian ve Araghchi’nin niyetleri konusunda kuşkucu. İşte bu yüzden dini lider sadece birkaç gün önce bir açıklama yayımladı ve aslında nihayetinde müzakereleri tam olarak kabul etmediğini ya da onaylamadığını söyledi.
Konuk: İslamofobi meselesine geri dönüyorum. "Bunu kabul etmedim" dedi, ama saygıdeğer başkan Pezeshkian tarafından bu müzakerelere devam etmeye ikna edildiğini söyledi. Ancak onların ABD’ye ya da İsrail’e herhangi bir taviz vermemeleri gerektiğini belirtti.
Konuk: Bu konuda benim talimatlarımın çizgisine uymaları gerekiyor. Benim talimatlarım da şuydu: Lübnan’da barış sağlanana ve Hamas kesin biçimde İran kontrolünde olana kadar nükleer meselede esasa ilişkin müzakere yapılamaz.
Konuk: Yani bence müzakerecilere uyarı yaptı ve "tamam ama izliyoruz" dedi. Yani bunu yapamazsınız. Sanırım o küçük türden toplantıdan çıkışın nedeni de buydu; yalnızca dini lideri değil, İran’da her gece müzakerelere karşı gösteri yapan insanları da yatıştırmaya çalıştılar.
Konuk: Ciddi bir gerilim var. Üstelik yalnızca sokaktaki insanlar değil. Üst düzey din adamları ve başkaları da var; şu anda toplanmayan Majlis Parlamentosu üyeleri de var ve bu da yine bir rahatsızlık kaynağı.
Vance, Netanyahu, Witkoff ve Kushner
Sunucu: Vice President Vance’in şahsen dahil olduğu son müzakerelerde, sonradan onun Prime Minister Netanyahu’ya rapor verdiğini öğrendik. Sizce bu müzakereler sırasında, belki şu anda konuştuğumuz sırada bile, hâlâ Prime Minister Netanyahu’ya rapor veriyor mu? Yoksa bunu iki Siyonist müzakereci Witkoff ve Kushner’ın onun adına yapmasına izin mi verecek?
Konuk: Bu dönemde Netanyahu ile konuşacağını tahmin ediyorum. Çünkü elbette o bir siyasetçi ve gözü gelecekte. Siyasette gelecek, özellikle Amerikan siyasetinde, parayla ilgilidir.
Konuk: Bence insanlar şimdiden katkı toplamaya başlıyor; buna İsrail yanlısı gruplardan gelen katkılar da dahil. Yaklaşan seçimler için, seçimler biraz uzak olsa bile, para topluyorlar. Dolayısıyla bence Netanyahu ile konuşacaktır. Bu onun açısından stratejik olarak anlamlı olur.
