Gilbert Doctorow: Ukrayna’da Dron Savaşı Cephe Dengelerini Değiştirdi

İngilizce kaynaklı podcast kesitinde Sunucu, Gilbert Doctorow ve Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’in kısa bir konuşma kaydı üzerinden Ukrayna savaşının askeri seyri, Batı liderlerinin söylemi, Rusya’daki kayıplar ve Kremlin içindeki güç dengeleri tartışıldı. Bölüm, Ukrayna’nın cephedeki durumuna ilişkin Batı’daki iyimser açıklamalar ile Doctorow’un dron savaşı, Rus kayıpları ve Moskova’daki diplomatik değişimlere dair değerlendirmeleri arasındaki farkı ortaya koyduğu için önem taşıyor.

Zelensky Açıklamaları ve “Siyasi Tiyatro” Eleştirisi

Gilbert Doctorow, konuşmanın başında Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky’nin Batı kamuoyuna yansıyan açıklamalarını sert biçimde eleştirdi. Ona göre bu açıklamalar gerçek askeri ya da diplomatik gelişmeleri yansıtmıyor; daha çok Batı basınına yönelik sembolik bir gösteri işlevi görüyor. “Her şey siyasi tiyatro. Hiçbir karşılığı yok,” diyen Gilbert Doctorow, “Zelensky’den geldiğini gösterdiğiniz bu sözler de siyasi tiyatro” şeklinde değerlendirdi.

Doctorow, bunun yalnızca Ukrayna iç kamuoyuna yönelik olmadığını savundu. Ukrayna’daki siyasi ortamı “acımasız bir diktatörlük” olarak nitelendiren Doctorow, bu nedenle iç kamuoyunun belirleyici olmadığını ileri sürdü. Ona göre asıl hedef Batı basınıydı. Batı medyasının bu görüntüleri ve sözleri alıp Zelensky’yi “ciddi” ve “önemli” gösterdiğini söyledi. Doctorow, Zelensky’nin gördüğü kabuller ve hava savunması üzerine yapılan açıklamaların gerçekte sahadaki esas gelişmeleri anlatmadığını belirtti.

Doctorow’un bu noktadaki ana iddiası, kamuoyuna sunulan görüntü ile savaşın gerçek dinamikleri arasında fark bulunduğuydu. “Yeni hava savunması hakkında konuşuyorlar. Bunların hepsi saçmalık,” diyen Gilbert Doctorow, “şu anda olup biten bu değil; bu sadece siyasi tiyatro” diye ekledi. Bu değerlendirme, podcast’in devamında ele alınan askeri denge, dronların rolü ve Rusya’daki toplumsal etkiler tartışmasına zemin oluşturdu.

Friedrich Merz’in Ukrayna Değerlendirmesi

Sunucu daha sonra Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’in pazartesi günü yaptığı kısa açıklamayı gündeme getirdi. Sunucu, bu açıklamayı “dikkate değer” ve “absürt” olarak niteledi. Merz, söz konusu kayıtta Ukrayna’nın savaşta daha güçlü bir konuma geçtiğini savunuyordu. “Ukrayna bugün yeni bir güç konumunda bulunuyor,” diyen Friedrich Merz, “Rusya askeri olarak kazanamaz; dahası ekonomisi çok zor durumda” şeklinde konuştu.

Sunucu bu sözlerin ardından Doctorow’a, “Bu adam ne anlatıyor?” diye sordu. Doctorow ise Merz’in yalnız olmadığını, diğer Avrupalı liderlerin de benzer bir anlatıyı benimsediğini söyledi. Ona göre Avrupa’daki bazı liderler, Rusya’nın artık bir çıkmazda olmadığını, aksine savaşı kaybetmekte olduğunu düşünmeye başlamıştı. Doctorow bu görüşü doğrudan reddetmek yerine, durumun dikkatli biçimde incelenmesi gerektiğini belirtti.

Bu noktada Doctorow, kendi çevresindeki bazı savaş yorumcularına da eleştiri yöneltti. Ona göre yıllardır Ukrayna ordusunun çökeceğini ve Rusya’nın kısa süre içinde cephede zafer kazanacağını öngörenler de yanlış bir hikâye anlatıyordu. Doctorow, bu tür tahminlerin dört yıldır tekrarlandığını, kendisinin ise yaklaşık bir buçuk yıl önce bu çizgiden vazgeçtiğini söyledi. Böylece Doctorow, Batı’daki “Rusya kaybediyor” anlatısını da, alternatif medyada görülen “Ukrayna ordusu çökmek üzere” anlatısını da sorunlu bulduğunu ortaya koydu.

Dron Savaşı ve Cephede Değişen Sayılar

Doctorow’un değerlendirmesinde merkezi nokta, savaşın dronlarla değişen karakteriydi. Financial Times’ın “derinden Rusya karşıtı” olduğunu söylemesine rağmen, bu bağlamda alternatif medyanın büyük bölümünden daha doğru bir tablo çizdiğini savundu. “Ruslar durduruldu; bu oldukça açık,” diyen Gilbert Doctorow, “ama Ukraynalılar üzerlerine yüz binlerce asker sürdüğü için durdurulmuş değiller” şeklinde açıkladı.

Doctorow’a göre Ukrayna, Rus birliklerine karşı yüz binlerce insan değil, çok sayıda dron kullanıyordu. Bu dronların muhtemelen on binlerce Ukraynalı tarafından işletildiğini söyledi. Ona göre bu değişim, savaşın insan gücü hesabını dramatik biçimde değiştirdi. “Sahadaki sayı oyunu dron savaşı sayesinde dramatik biçimde değişti,” diyen Gilbert Doctorow, “Ukrayna’nın Rusları durdurmak için silah altında bir milyon askere ihtiyacı yok” değerlendirmesinde bulundu.

Bu argümanın devamında Doctorow, günümüz cephe koşullarında ne Ukraynalıların ne de Rusların büyük formasyonlar halinde hareket edebildiğini söyledi. Bunun nedenini de dron tehdidine bağladı. Büyük birlikler halinde hareket eden askerlerin gelen dronlar tarafından hızla hedef alınacağını savundu. Bu nedenle savaşın eski anlamda büyük birliklerin karşı karşıya geldiği bir cephe mücadelesi olmaktan çıktığını belirtti.

Doctorow, bu gelişmenin cephede dengeleyici bir etki yarattığını söyledi. Ona göre Rus kayıpları, altı ay ya da bir yıl öncesine kıyasla artmıştı. Savaşın başındaki tabloyla karşılaştırıldığında ise fark daha belirgindi. Doctorow, başlangıçta Rusya’nın topçu gücünde 10’a 1 üstünlüğe sahip olduğunu hatırlattı. Bu üstünlüğün kayıp dengesini de etkilediğini, ancak artık durumun değiştiğini ifade etti.

Rusya’daki Kayıplar ve Toplumsal Etki

Doctorow, savaşın Rusya içindeki görünür sonuçlarına da dikkat çekti. Ona göre savaşın mağdurları Rus şehirlerinin sokaklarında görülebiliyordu. “Rus şehirlerinin sokaklarında bu savaşın kurbanları açıkça görülüyor,” diyen Gilbert Doctorow, “iki uzvunu kaybetmiş kişileri görüyorsunuz; onları gerçekten görüyorsunuz” şeklinde belirtti.

Doctorow, yerel bağlantıları olan kişilerden duyduklarına dayanarak, Rusya’nın ekonomik olarak zor durumdaki bazı bölgelerinde çok sayıda erkeğin savaşa gönüllü gittiğini anlattı. Özellikle Urals bölgesi gibi yoksul alanlarda, askere yazılmanın bazı erkekler için “dokunabilecekleri muazzam bir servet” anlamına geldiğini söyledi. Bu nedenle bazı yerlerde “dul kasabaları” oluştuğunu ileri sürdü.

Bununla birlikte Doctorow, bu iddiasının tüm Rusya’nın dullardan oluştuğu anlamına gelmediğini özellikle vurguladı. Söylediği şeyin, ekonomik açıdan geride kalmış bölgelerde bu etkinin belirgin olduğuydu. Savaşın insan maliyetinin Rus toplumunun bütün kesimlerine eşit dağılmadığını, en ağır yükün işçi sınıfı tarafından taşındığını savundu.

Doctorow, Sunucu’nun daha önce bazı konuklarla Kremlin çevresi ve orta sınıf hakkında konuştuğunu hatırlatarak tartışmayı daha aşağıdaki toplumsal katmanlara çekmek istediğini söyledi. “Ben bunu daha aşağıya indirmek istiyorum; işçi sınıfından insanları konuşalım,” diyen Gilbert Doctorow, “bu savaşta en fazla ampüteyi ve en fazla ölüyü işçi sınıfı veriyor” diye vurguladı.

Bu değerlendirmesine göre işçi sınıfı çoğunluğun yaşadığı kayıpların siyasi etkisi olmaması düşünülemezdi. Doctorow, bu etkinin göz ardı edilmesinin savaşın Rusya içindeki yankılarını yanlış okumak anlamına geleceğini söyledi. Ona göre kayıplar yalnızca askeri bir mesele değil, aynı zamanda Rusya’nın iç siyasetini etkileyebilecek toplumsal bir olguydu.

Putin, Oligarklar ve Lavrov’un Kenara İtilmesi

Sunucu, bu noktada Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in bu durum karşısında ne yapacağını sordu. Doctorow kesin bir yanıt veremeyeceğini söyledi, ancak soruyu yanıtsız bırakmak istemediğini de belirtti. “Soruların her zaman bir cevabı vardır,” diyen Gilbert Doctorow, “tuhaf ve anlaşılması zor görünen şey, bakış açınızı değiştirirseniz her zaman anlaşılabilir hale gelir” şeklinde değerlendirdi.

Doctorow, Putin’in oligarklar tarafından yönlendirildiğini savunan spekülasyonlar bulunduğunu aktardı. Bu bağlamda Cyril Demetrius adlı kişiyi gündeme getirdi ve onu “oligarkların adamı” olarak nitelendirdi. Doctorow, daha da ileri giderek Demetrius için “Amerikan unsuru” ifadesini kullandı ve bunda kuşku olmadığını savundu.

Doctorow’a göre Demetrius, Batı ve özellikle Amerika Birleşik Devletleri ile ilişkilerde Rusya Dışişleri Bakanlığı’nın ve Sergey Lavrov’un yerini fiilen almıştı. Bu değişimin özellikle savaş bağlamında önemli olduğunu söyledi. “Bu, siyasi yapıda çok önemli bir değişiklik,” diyen Gilbert Doctorow, “Lavrov’dan duyup durduğumuz buruk açıklamaları kısmen açıklıyor” diye ekledi.

Doctorow, Lavrov’un tavrını da bu kurumsal dışlanma üzerinden yorumladı. Ona göre Lavrov’un bakanlığı kenara itilmişti ve bu nedenle sert ya da kırgın açıklamalar yapması şaşırtıcı değildi. “Neden buruk olmasın?” diyen Gilbert Doctorow, “bütün bakanlığı kenara itilmiş durumda” şeklinde konuştu.

Kesitte tartışma, Ukrayna savaşına dair Batı’daki kamuoyu söylemi ile cephedeki askeri gerçeklik arasındaki fark iddiası etrafında ilerledi. Merz’in Ukrayna’nın güçlendiği ve Rusya’nın kazanamayacağı yönündeki açıklaması, Doctorow tarafından Avrupa liderlerinin kendilerini ikna ettiği daha geniş bir anlatının parçası olarak sunuldu. Doctorow ise aynı anda hem Rusya’nın kolay bir zafer kazanacağı iddiasını reddetti hem de savaşın dronlar, kayıplar ve Rusya’daki iç siyasi dengeler üzerinden çok daha karmaşık bir aşamaya geçtiğini savundu.