Alexander Mercouris: 'Avrupa Devrim Öncesi Durumda — Düdüklü Tencere Patlamak Üzere, Rusya İle Anlaşmazsak Batı Sonrası Bir Dünyada Geride Kalan Küçük Bir Bölge Oluruz'

Avrupa Genelinde Ortak Sorun: Ulusal Çıkardan Kopuk Siyasi Elit

Tekrar hoş geldiniz. Bugün aramızda çok popüler The Duran'ın sunucusu ve aynı zamanda Alexander Mercouris podcast'inin sunucusu Alexander Mercouris var. İkisinin de linkini açıklama kısmına bırakacağım. Programa tekrar geldiğin için teşekkürler. — Burada olmaktan memnunum, Glenn. — Avrupa siyaseti konusundaki ayrıntılı bilginiz ve odaklanmanız beni her zaman etkiliyor. Size İngiltere siyasetinde olup bitenleri sormak istedim çünkü gözlemlediğimiz şey gerçekten emsalsiz görünüyor. Ama önce başlamak için iyi bir nokta, Avrupa siyasetindeki ortak ipliği konuşmak olabilir; çünkü görünen o ki, temel ulusal çıkarları görmezden gelme eğilimindeki ulusallıktan arındırılmış bir siyasi elit izliyoruz. Dış politikaya ya da savaşa aşırı bir odaklanma denebilir ve bu, ekonomik ve siyasi sorunları körüklüyor olabilir. Düşük onay oranları ve siyasi muhalefetin baltalanmasını görüyoruz. Şu anda Avrupa genelinde ne görüyorsunuz?

— Durumu tam olarak doğru tarif ettiğinizi düşünüyorum ve İngiltere'deki kriz tam da bununla ilgili. İngiltere'de siyasi kriz yaşamamızın nedenlerinden biri, İngiltere'deki siyasi liderliğin ve mevcut Başbakan Starmer'ın, örtmece şekilde "dış politika" denen şeye dar bir biçimde odaklandığı algısıdır; oysa bu, klasik anlamda dış politika bile değil. Asıl odaklandıkları şey Rusya, Ukrayna'daki çatışma ve daha geniş Avrupa entegrasyon sürecidir. Sonuç olarak Avrupa'daki elitler — İngiltere de bir istisna değil — kendi ülkelerinde biriken gerçek sorunlara olan ilgilerini ve onları anlama yeteneklerini kaybediyor. Artan siyasi istikrarsızlığı yaratan da budur. Starmer'dan bahsediyorsak, burada ona takılan lakaplardan biri "Never Here Keir" — yani "Asla Burada Olmayan Keir"; çünkü sürekli dünyayı dolaşıyor, çoğunlukla Ukrayna'yı dert ediyor. Sanırım bu her şeyi özetliyor. İngiliz halkının sorunlarına ve İngiltere'nin karşı karşıya olduğu çok büyük, giderek çetrefilleşen sorunlara karşı temelden ilgisiz ve kopuk olduğuna dair yaygın bir his var.

Starmer Dönemi Bitiyor mu? Farage ve İngiliz Siyasetinin Geleceği

— Peki Starmer'ın günleri sona mı eriyor ve önümüzdeki seçim İngiliz siyasetini nasıl değiştirir? Çünkü şimdi muhtemelen "Brexit'in Bay'i" Nigel Farage'ın bizzat başbakanlık rolünü üstlenmesine bakıyoruz.

— Bu yine sizin başlangıçtaki noktanıza, yani bu meselelere odaklanmaya devam eden Avrupa çapındaki elitlere geri dönüyor. Starmer da bu kuralın istisnası değil; o, bizzat kuralın kendisi. Diğer hepsinin tipik bir örneği. Bunu Almanya'da Friedrich Merz'de görebilirsiniz; o da çoğunlukla Rusya'ya karşı silahlanma ve Ukrayna'yı destekleme gibi şeylere odaklanıyor. Bunu birbiri ardına politikacıda görüyorsunuz. Danimarka'da Frederiksen'de gördünüz. Hollanda, Polonya gibi ülkelerde gelip geçen çeşitli liderlerde gördünüz. Hepsi ezici biçimde aynı meselelere odaklı. Starmer'a gelince, evet, muhtemelen onun başbakan kalacağı zamanın sonuna doğru tedrici olarak ilerliyoruz. Ama şimdilik yerleşik siyasi elit yerinde duruyor. Yapmaya çalıştıkları şey Starmer'dan kurtulmak ve onunla tıpatıp aynı şeyleri yapacak ama bir şekilde Starmer'dan biraz daha popüler olacak birini bulmak. Krizin bu kadar karmaşık ve çözümsüz hale gelmesinin nedeni de bu: Starmer'ın yaptıklarını sürdürebilecek ve onun olamadığı şekilde popüler olabilecek birini bulamıyorlar.

Şimdi Farage ve Reform partisine gelirsek; Farage az önce konuştuğumuz elitin dışından geliyor. Geçmişte İngiliz dış politikasında değişiklikler önerdi. Örneğin Ukrayna'daki savaşın gerçekten Batı'nın eylemleriyle kışkırtıldığını öne süren yazılar yazdı. Ama iktidara yaklaştıkça bu şekilde daha az konuşuyor ve dış politika, Rusya ile ilişkiler, Avrupa'daki genel durum hakkında giderek daha çok elit gibi konuşmaya başlıyor. Sonuçta İngiliz politikasında gereken o büyük köklü değişimi gerçekleştirecek siyasi otoriteye ya da siyasi beceriye sahip kişi olmayacağı hissi uyanıyor. Bir kere, elitin üyelerinden, kendisine geçen eski Muhafazakâr Partili üyelerden destek toplamaya fazlasıyla istekli ve dış politikada fazla radikal görünerek onları ürkütmek istemiyor. Dış politikayla iç politikadaki kriz arasındaki bağı sanırım anlamıyor.

Demokratik Krizin Yapısal Kökenleri: Politika Değiştirilemiyor

— Evet, bu ABD ve Avrupa'da ortak bir tema oldu. Yani kime oy verirseniz verin, tahta başka birini oturtabilirsiniz, ama sonunda politikaları değiştiremezsiniz. Sadece Trump'ta değil, sanırım Meloni de bunun iyi bir örneği oldu. İtalyanlar her zaman seçim öncesi Meloni ile sonradan iktidara gelen Meloni arasındaki farktan bahseder; çok farklı insanlar. Ama tabii bu çok popülariteden düşmüş liderlikler — Avrupa genelinde anketlerde dibe vurmalarının nedeni, görünüşe göre temel ulusal çıkarı kovalamamaları ve Farage gelse bile bu sorunun gitmeyecek olmasıdır. Peki İngiltere'nin nereye gittiğini görüyorsunuz? Çünkü bir noktada ekonomik sorunlar, yani bu gerçeklik, dış politikayı da etkilemek zorunda kalacak.

— Özellikle zor bir durumdayız çünkü bazı açılardan sorunlarımız özellikle çözümsüz. İngiltere 1980'lerde belki finansal sistemine aşırı yatırım yaptı. Ekonomisini temelden sanayisizleştiren ilk Avrupa ülkesiydi — yani imalatı Batılı bir ekonominin çekirdeği olmaktan çıkardı. Ağırlıklı olarak finansal hizmetlere yöneldi. Aynı zamanda maliyetleri karşılamak için Kuzey Denizi petrolüne büyük ölçüde bağımlıydı. Sonuç olarak 2008 finansal krizi geldiğinde İngiltere, sorunu havaya uçuracak gerekli stratejik derinlikten yoksun tek boyutlu bir ekonomi olarak ifşa oldu. 2008'den bu yana yaşadığımız şey çok uzun bir ekonomik durgunluk dönemidir. Yaşam standartları sabit ya da düşüş halinde. Üretim temelde sabit. Hükümetlerin ödemek zorunda olduğu maliyetler büyümeye devam ederken ekonomi aynı hızda büyümediği için borç seviyeleri yükseliyor. Vergiler artıyor; cari açık, bütçe açığı ve dış ticaret açığı sürekli genişliyor. Yani İngiltere'de Avrupa'nın geri kalanında bulacağınızdan daha büyük, daha ağır bir sorunumuz var.

Aynı zamanda tarihsel nedenlerden ötürü, bu dış politika konsensüsüne belki diğer Avrupa ülkelerindekinden bile daha sıkı şekilde sıkışmış durumdayız. Örneğin İngiltere'de AfD'nin bir muadili yok; insanların alternatif fikir ve programlarla uğraştığı bir yapı yok. Le Pen ve Ulusal Cephe gibi bir şey yok, ya da bu fikirlere meydan okuyan Mélenchon ve sol kuvvetler gibi bir şey yok. İtalya'da başbakan yardımcısı olan ve belli bir otorite taşıyıp bu şeylere karşı argüman geliştiren Salvini gibi biri de yok. Yani çözüm ve çok dikkat gerektiren özellikle çetrefil bir sorun setimiz var ve belki Avrupa'da bulacağınızdan bile daha fazla bu gerçekliklere kapalı bir siyasi sınıfımız var. Bu, artan gerilimler ve İngiliz halkının artan öfkesini yaratıyor. Birçok kişi ilk defa, daha geniş İngiliz toplumunda bir öfke atmosferi hissettiğini söylüyor. İngiliz medyasına baktığınızda "öfke" kelimesini her yerde görürsünüz ve bunun nedeni de budur. Tehlike şu: siyasi sistem o kadar duyarsız ki, sanki içindeki öfke sürekli artan bir düdüklü tencere gibi. Ve sonunda düdüklü tencerenin patladığını görebiliriz. Bu da henüz göremediğimiz ama şimdiye kadar gördüğümüz her şeyden çok daha radikal olabilecek siyasi hareketler ve güçler doğurabilir. İngiltere'de çok ani ve çok keskin siyasi değişim düzeyleri yaşanabilir; bunlar konsensüsle yumuşatılmayacak ve uzun vadede son derece istikrarsızlaştırıcı olabilir. Bunu neredeyse devrim öncesi bir durum olarak nitelendirdim ve nedeni temelde budur.

Almanya: Tarihten Ders Çıkarmayı Bırakan Bir Ülke

— Evet, henüz tam 1848'de değiliz, ama yine de siyasi meşruiyetin daha fazla tutunamayacağı ölçüde bir kriz yaşadığı hissediliyor. Bir noktada dediğiniz gibi düdüklü tencere ancak bu kadar dayanır. Ama Almanya'dan bahsetmenize sevindim çünkü onların başka alternatifleri var. Yani Almanya için Alternatif (AfD), şu anda Almanya'daki anketlerde en popüler parti — sadece 2012 ya da 2013'te kurulduğu düşünüldüğünde oldukça dikkat çekici. Yani göreceli olarak yeni bir parti. Ama bu açıdan Alman şansölyesi "BlackRock" Merz'in Starmer'dan bile daha az popüler olduğunu görüyoruz. Almanya'nın başına gelen şey gerçekten dikkat çekici, çünkü bildiğimiz gibi İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Almanya bütün imajını yeniden inşa etti. Tarihten ders aldı. Savaşlara daha az girişen, ekonomisiyle Avrupa'yı ileri taşıyan bir ülke oluyordu. Bütün bunlar — Alman liderlerin Ruslarla buluşması, tarihi aşması — Almanya'yı tanımlayan ve Avrupa'nın temsil etmesi gereken şeye yansıyan unsurlardı. Bugün çok farklı bir Almanya görüyoruz: sanayisizleşen, devasa ekonomik sorunlar yaşayan, dediğim gibi siyasi meşruiyet krizi içinde olan bir Almanya. Bu olurken muhalefetin hedef alındığını da görüyoruz: AfD'yi aşırılıkçı bir örgüt olarak nitelendirip artık istihbarat servislerini ona karşı kullanıyorlar. Ve tabii Merz'in kendisi de tarihten ders çıkarma konusunda pek başarılı değil; selefi gibi o da Gazze'deki soykırımı destekledi. Merz, İsrail'in İran'a saldırdığında "bizim için kirli işi yaptığını" söyledi. Şimdi de Rusya'ya saldırabilmek için drone ve füze seri üretimi üzerinde çalışıyorlar. Bu, özellikle 90'larda ve sonrasında gördüğümüzden çok farklı bir Almanya. Peki düdüklü tencere analojinize geri dönersek, bu ne kadar sürdürülebilir? Çünkü bu yalnızca yoğunlaşıyor gibi görünüyor.

— Yoğunlaşıyor ve şunu vurgulamak önemli: konuştuğumuz tüm bu meseleler — AfD'yi yasaklama söylemi, ifade ve toplanma özgürlüğüne getirilen kısıtlamalar — İngiltere'de inanılmaz boyutta ve fazla az dikkat çekti. Gazze'de yaşananların bazılarına karşı protesto düzenleyen bir protesto grubundan gelen müvekkillerini mahkemede başarıyla savunan bir avukat — bu avukat müvekkillerini başarıyla savunduktan sonra, mahkemede yaptığı savunma konuşması temelinde "mahkemeye saygısızlık" suçlamasıyla yargılandı. Ve bir süreliğine, bu davanın yapıldığı gerçeğini haberleştirmek bile 5 yıla kadar hapis cezası taşıyabilen bir suç olan mahkemeye saygısızlık sayıldı. İnanılmaz görünüyor ama bu tür durumlardayız. Bu arada şunu belirteyim ki barrister beraat etti, davayı kazandı. Ama mesele şu: bütün bunlar siyasi sistemin artan güvensizlik ve gerginliğinin tezahürleridir. AfD'yi yasaklamaktan, güvenlik servisleri tarafından soruşturulmasından bahsetmek — tüm bunlar politikalarını değiştiremeyen, gelmekte olan değişime uyum sağlayamayan ve hâlâ yapabildiğini düşündüğü tek yolla, yani bu baskıcı ve idari araçları kullanarak geri iten bir siyasi sistemin işaretidir. Yine söylemeliyim ki, bu tür bir duruma girdiğimizde potansiyel bir krize bakıyorsunuz. En popüler partinizi yasaklamaktan ve bu şekilde soruşturmaktan bahsediyorsanız bu açıkça büyük bir meşruiyet krizinin göstergesidir — ve içinden geçmek için elimizde gerçek bir pusulası olmayan bir meşruiyet krizi.

Şimdi tamamen haklısınız ve bu Almanya ile ilgili — Almanya ile İngiltere arasında temel bir fark var: Çünkü Almanya'da yakın tarihlerinin akışına ters gidiyorlar. O akış, barışçıl ve istikrarlı bir Avrupa, Rusya ile istikrarlı bir ilişki, yakın ekonomik temaslar, Ostpolitik ve 1960'lara dayanan tüm bu politikalardır. İngiltere'de ise durum tam tersi. Neredeyse politika fazlası var; çünkü burada İngiliz dış politikasının kuruluş miti her zaman 1940'taki Churchill'dir — bu arada insanlar bunu derinden yanlış anlıyor — ve hep ona geri dönmek istiyorlar. Ama etkisi aynı: İngiltere'de bir meşruiyet kriziniz var. Almanya'da bir meşruiyet kriziniz var. Bu giderek Avrupa'ya yayılacak. Tamamen açık olayım: bunu görmek istemiyorum ya da bu konuda rahat değilim. Düzensiz, kaotik bir değişim görmek istemiyorum. Sistemin koşullara uyum sağlaması ve kamuoyundaki hareketlere duyarlı olmasıyla birlikte düzenli bir politika değişimi görmek istiyorum — ki içinde büyüdüğüm siyasi sistem böyleydi. Ama bu, sahip olduğumuz çok kırılgan sistemin bir yansımasıdır; çok katılaşmış, uyum sağlama yeteneğini yitirmiş ve şu anda bu krizin içinde. İşlerin nasıl gelişeceğini tam olarak bilmiyorum ama şunu söyleyeceğim: Almanya'da İngiltere'de olduğu gibi bu sürdürülemez.

Fransa ve Avrupa'nın Küçük Ülkeleri: Sınırlı Bir Direnç

— Evet, ben de yavaş ve aşamalı değişiklikleri tercih ederim. Ama sorun şu: bir kez reform yapamaz hale gelindiğinde, meşruiyet düştüğünde ve muhalefet ortaya çıkıp engellendiğinde ya da hatta saldırıya uğradığında, sorunlar çözülmüyor. Sadece basınç birikiyor ve değişiklikler geldiğinde daha düzensiz ve yıkıcı olmalarını garantiliyorsunuz. Ama tabii Almanya ve İngiltere'den bahsederken Fransa'yı da aynı kategoriye koyabilirsiniz. Macron, halk nasıl oy verirse versin iktidara tutunacak — belli ölçüde — ve o da muhalefete, Le Pen'e karşı hukuk silahını (lawfare) kullandı. Peki Avrupa'nın orta ve daha küçük ölçekli ülkelerinde ne olduğunu görüyorsunuz? Çünkü Romanya'da seçim sonuçlarını esasen iptal edebildiklerini gördük. Ama bu dağılıyor gibi görünüyor. Bulgaristan'da yeni seçim yaptılar. Macaristan'da belki Orbán'dan kurtulmak biraz erken kutlandı çünkü değişikliklerin o kadar köklü olmayacağı görülüyor. Tabii Slovakya hâlâ hattı koruyor. Yani sadece AB'nin büyük ülkeleri değil.

— Evet, küçük ülkeler hâlâ daha fazla siyasi failiyet ve canlılık gösteriyor; muhtemelen göreceli olarak küçük oldukları için büyük ülkelerin sahip olduğu o ayrıntılı güvenlik devletlerine sahip değiller ve sisteme büyük devletler kadar bağlı değiller. Küçük bir ülkede insanların örgütlenmesi daha kolay çünkü çok daha büyük ölçekte örgütlenmeniz gereken büyük bir ülkeye göre daha az zorlu. Sorun şu: küçük ülkeler genel yönde bir değişim olması için ancak bu kadar şey yapabilir. Avrupa'nın büyük ülkelerinin de işin içine girmesi gerekiyor: Almanya, Fransa, İtalya, İspanya, İngiltere. Avrupa politikasının yönünü nihayetinde belirleyen ülkeler bunlardır; Slovakya, Malta, Hırvatistan, Slovenya, Macaristan, Bulgaristan ya da o tür yerler değil. Yani küçük ülkeler önemli çünkü bir karşı denge sunuyor ve diyalog ile aktivizm için alan sağlıyorlar; ama değişimin gerçekleşmesi için büyük ülkelerde değişim aramamız gerekiyor.

Çeviri tamamlandı.

Dosya: /tmp/translation_chunk2.md

Özet:

• Chunk 2/3 Türkçeye çevrildi
• Önceki bölümden terminoloji korundu: "lawfare" → hukuk silahı, "fight to the last Ukrainian" → son Ukraynalıya kadar savaşma, "siyasi failiyet", "tek kutupluluk", "büyük güç", "western peninsula of greater Eurasia" → Büyük Avrasya'nın batı yarımadası
• Türkçe diacritical karakterler tutarlı (ü, ö, ç, ş, ı, ğ, İ)
• Konuşma akışı korundu (— ile konuşmacı geçişleri)
• Özel isimler: Stubb, Macron, Merz, Kaja Kallas, Putin — orijinal yazımla

Dosya: /tmp/translation_chunk3.md

Özet:

• Chunk 3/3 Türkçeye çevrildi (final bölüm)
• Terminoloji korundu: "Eurasia" → Avrasya, "gateway" → geçit/giriş noktası, "tipping point" → dönüm noktası, "postamerican world" → Amerika sonrası dünya, "postwestern" → Batı sonrası
• "Decentralization" → ademimerkeziyetçilik
• "Mass conformity" → kitlesel uyumculuk
• "Borrowed time" → ek süreyle yaşıyoruz
• Özel isimler orijinal: Putin, Orban, Glenn, Slovakya, Moskova
• Konuşmacı geçişleri "—" ile korundu
• Türkçe diacritical karakterler tutarlı