Brad Gerstner: “Trump Accounts” Çocukları Kapitalizmin İçine Alacak

İngilizce yayımlanan All-In podcast bölümünde Jason Calacanis, Chamath Palihapitiya, Brad Gerstner ve David Sacks; büyük teknoloji şirketlerinin halka arz beklentilerini, yapay zekâ modellerinde maliyet ve yatırım getirisi tartışmasını, Çin’in AI stratejisini ve ABD’de “Trump accounts” adıyla gündeme gelen çocuk yatırım hesaplarını ele aldı. Bölüm, AI ekonomisinin gelir büyüklüğü kadar enerji, egemenlik ve kamu politikası boyutlarıyla da tartışıldığı bir yayın oldu.

SpaceX Halka Arzı ve Anthropic-OpenAI Beklentisi

Programın ilk ana başlığı, trilyon dolarlık teknoloji halka arzlarıydı. Jason Calacanis, SpaceX’in halka arz sonrası hisse fiyatının 200 dolara kadar çıktığını, ardından 150 dolar civarına gerilediğini ve bunun halka arz fiyatına yakın olduğunu söyledi. Calacanis’e göre şirket bu seviyede yaklaşık 2 trilyon dolarlık piyasa değerinde işlem görüyor ve dünyanın yedinci büyük şirketi konumunda.

Chamath Palihapitiya, Anthropic ve OpenAI gibi şirketlerin halka açılma zamanlamasında en belirleyici unsurun “piyasanın yeni ihraçları hangi ölçekte ve hangi fiyattan sindirebileceği” olduğunu söyledi. “Eğer şimdi çıkabiliyorsanız, şimdi çıkmalısınız,” diyen Chamath Palihapitiya, “çünkü bu sorgulama piyasaya yayılmadan önce çok yüksek bir fiyattan çıkmanıza imkân verebilir” şeklinde değerlendirdi.

Brad Gerstner ise SpaceX halka arzını “ders kitabı gibi” diye nitelendirdi. Gerstner, SpaceX’in 1,75 trilyon dolar değerlemeyle 75 milyar dolar topladığını ve bugün yaklaşık 2 trilyon dolar değerlemeyle işlem gördüğünü söyledi. “SpaceX halka arzı ders kitabı gibiydi; son derece başarılı bir halka arzdı,” diyen Brad Gerstner, “Anthropic ve OpenAI bunu çok yakından izledi” ifadesini kullandı.

Gerstner, Anthropic’in yıl sonunda 100 milyar doların üzerinde gelire ulaşabileceğine dair söylentilere atıf yaptı. OpenAI için ise son söylentilerin yıl sonu gelirinin yaklaşık 70 milyar dolar olabileceğini gösterdiğini belirtti. Gerstner, Altimeter’ın bugün hem Anthropic hem de OpenAI halka arzlarında büyük ölçekte alıcı olacağını söyledi.

Kurumsal AI Harcamalarında ROI Sorusu

Chamath Palihapitiya, kendi şirketinde token harcamalarının her 45 günde ikiye katlandığını, buna karşılık üretkenlik artışının en fazla yüzde 5 civarında olduğunu aktardı. Bu nedenle kurumsal AI harcamalarında yatırım getirisi tartışmasının kaçınılmaz hale geleceğini söyledi.

“Şu anda maliyetlerim her 45 günde ikiye katlanıyor, yukarı yönlü kazancım ise neredeyse düz,” diyen Chamath Palihapitiya, “bu yüzden bir adım geri atıp ne yapacağımızı anlamamız gerekiyor” şeklinde açıkladı.

Palihapitiya’ya göre kurumsal gelir güçlü görünse de, bir noktada bu harcamayı yapan şirketlerin gerçek getiriyi göstermesi gerekecek. S&P 500’de AI kaynaklı hisse başına kâr artışını sorguladığını söyleyen Palihapitiya, Nvidia’nın çip satışlarından kaynaklanan etkiler dışarıda bırakıldığında, kamuya açık verilere göre gerçek ROI’nin “sıfır ile yüzde 2 arasında” göründüğünü savundu.

Brad Gerstner bu değerlendirmeye zamanlama açısından katıldı ancak pazarın henüz çok erken aşamada olduğunu söyledi. Ona göre AI’nin toplam adreslenebilir pazarı, dünyadaki her küçük, orta ve büyük şirketi kapsıyor. “Daha önce böyle bir gelir büyümesi görmedik, çünkü daha önce böyle bir toplam pazar görmedik,” diyen Brad Gerstner, “intelligence tarihte gördüğümüz en büyük TAM olabilir” değerlendirmesini yaptı.

Açık Kaynak, Frontier Modeller ve Model Yönlendirme

Programda açık kaynak modeller ile OpenAI ve Anthropic gibi frontier modeller arasındaki rekabet geniş yer tuttu. Calacanis, Uber CTO’su, DoorDash CTO’su ve Databricks kurucusu Ali Ghodsi’nin paylaşımlarına değinerek şirketlerin model yönlendirme, açık ağırlıklı modeller ve maliyet düşürme yöntemleri üzerinde çalıştığını söyledi.

David Sacks, kurumsal teknoloji yöneticilerinin token tüketimini daha ucuz modellere kaydırmak istediğini, ancak ortalama bir şirketin bunu yapacak teknik kapasiteye sahip olmadığını savundu. “Ruh istekli ama beden zayıf,” diyen David Sacks, “şirketler kapalı modellerden çeşitlenmek istiyor ama çoğu bunu teknik olarak yapamıyor” şeklinde ifade etti.

Sacks ayrıca açık modellerin olgun ve iyi tanımlanmış kullanım alanlarında daha uygun olduğunu, ancak yeni keşfedilen iş akışlarında şirketlerin en güçlü genel modeli kullanmak istediğini söyledi. Decagon örneğine değinen Sacks, müşteri destek AI’larında açık modellerin özelleştirme sonrası yoğun kullanılabildiğini, ancak bunun kullanım alanı olgunlaştığında mümkün olduğunu anlattı.

Brad Gerstner, açık kaynak kullanımının artmasına rağmen ekonomik değerin büyük kısmının hâlâ frontier laboratuvarlara gittiğini belirtti. Gerstner’e göre pahalı ama daha güvenilir bir model, özellikle uzun ve karmaşık agentic görevlerde daha mantıklı olabilir. “Eğer 200 dolarlık bir danışmanın saatini AI agent ile değiştiriyorsanız, ucuz modele 3 dolar mı, pahalı modele 15 dolar mı verdiğiniz önemsizleşir,” diyen Brad Gerstner, “asıl mesele sonucun sağlam olup olmadığıdır” dedi.

AI Egemenliği ve Çin’in Model Politikası

Chamath Palihapitiya, Birleşmiş Milletler AI Komisyonu kapsamında Mark Benioff, Jensen Huang, Brad Smith ve diğer isimlerle bulunduğunu, burada ülkelerin kendi “sovereign AI” stratejilerini oluşturmaya çalıştığını söyledi. Palihapitiya’ya göre dünyadaki birçok ülke kapalı kaynaklı Amerikan modellerine bağımlı kalmak istemiyor.

“Dünyada kendi egemen AI stratejisini anlamaya çalışmayan tek bir ülke yok,” diyen Chamath Palihapitiya, “kapalı kaynaklı bir Amerikan modelinin cevap olduğuna inandıklarını sanmıyorum” şeklinde belirtti.

Jason Calacanis, Reuters’a dayandırdığı bir habere göre Çinli düzenleyicilerin Alibaba, ByteDance ve Z.AI ile görüşerek Çin’in en güçlü modellerine yurt dışı erişimi sınırlamayı tartıştığını söyledi. Habere göre Çin, AI araştırmalarındaki sızıntıları ulusal güvenlik suçu olarak değerlendirmeyi ve Çin AI laboratuvarlarını kimlerin fonlayabileceğini kontrol etmeyi ele alıyor.

David Sacks, ABD’nin Çin modellerini yasaklamasının zararlı olacağını daha önce savunduğunu hatırlattı. Ona göre Çin’in kendi açık modellerini sınırlaması ABD’ye zarar vermekten çok Çin’e zarar verebilir. Sacks, açık modellerin geriden gelen aktörler için geliştirici topluluğunu kazanma yolu olduğunu, ancak frontier’a yaklaşıldığında kapalı modele geçme teşvikinin güçlendiğini söyledi.

Brad Gerstner ise Washington’da Çin’i geçme hedefi konusunda geniş bir mutabakat gördüğünü aktardı. “Başkan’dan aşağıya kadar herkes AI yarışını kazanmak istiyor,” diyen Brad Gerstner, “Çin’in önünde kalmak Washington’da birleştirici bir güç” ifadesini kullandı.

Enerji, Veri Merkezleri ve Taiwan Riski

AI yarışında yazılım ve çiplerin yanında enerji meselesi de tartışıldı. Chamath Palihapitiya, ABD’nin beklenen enerji yükü artışına göre 2050’ye kadar “yaklaşık üç California” büyüklüğünde enerji açığıyla karşı karşıya kalabileceğini söyledi. Bu hesabın yalnızca cihazlar, otomobiller, buzdolapları, televizyonlar ve bilgisayarlar gibi olağan tüketimi varsaydığını belirtti.

Calacanis ise Taiwan’ın enerji güvenliği riskine dikkat çekti. Taiwan’ın LNG stoklarının iki ya da üç haftalık olabileceğini söyleyen Calacanis, Çin’in Taiwan’a abluka uygulaması halinde enerji arzının hızla kritik hale gelebileceğini ifade etti. Ona göre nükleer, güneş, batarya ve diğer enerji kaynaklarında daha fazla kapasite gerekiyor.

Trump Accounts ve Invest America

Bölümün ikinci büyük bölümü Brad Gerstner’ın uzun süredir savunduğu çocuk yatırım hesaplarına ayrıldı. Gerstner, “Trump accounts” adı verilen sistemin Invest America Act içinde yasalaştığını, 4 Temmuz’da uygulamanın yayına girdiğini ve ilk 24 saatte 1,5 milyondan fazla hesap oluşturulduğunu söyledi. Aynı sürede 1 milyar doların üzerinde mevduat yatırıldığını aktardı.

Gerstner, sistemin temel fikrini her çocuğa doğumda 1.000 dolarlık, özel mülkiyete ait bir yatırım hesabı verilmesi olarak anlattı. Bu para S&P 500’e yatırılıyor; hesap ücretsiz kalıyor ve aile, işveren ya da hayırseverler katkı yapabiliyor. Gerstner, küçük katkıların uzun vadeli bileşik getiriyle büyük varlıklara dönüşebileceğini savundu.

“Her çocuk doğduğunda 1.000 dolar alıyor ve bu para hayatı boyunca özel bir yatırım hesabında bileşik getiriyle büyüyor,” diyen Brad Gerstner, “amaç her çocuğu kapitalist yapmak” şeklinde açıkladı.

Gerstner, Michael ve Susan Dell’in 25 milyon çocuk için 250’şer dolar olmak üzere 6 milyar doların üzerinde katkıyla ana bağışçı olduğunu söyledi. SpaceX Başkanı Gwen Shotwell’ın SpaceX hisseleriyle 350 milyon dolarlık katkı yaptığını, Micron’ın da çalışan başına 1.000 dolara kadar olmak üzere 250 milyon dolar taahhüt ettiğini aktardı.

Siyasi Tartışma ve Vergi Avantajları

Jason Calacanis, bazı kişilerin hesapların “Trump accounts” olarak adlandırılması nedeniyle karşı çıktığını, bunun çocukların geleceği açısından sorumsuz bir tutum olacağını savundu. Gerstner ise hesapların resmî adının Trump accounts olduğunu, ancak birçok Demokratın bunlara Invest America accounts dediğini söyledi. Cory Booker, Gavin Newsom, Wes Moore ve John Fetterman gibi Demokratların destek verdiğini belirtti.

Gerstner, Donald Trump’ın hesapların tüm çocuklar için otomatik oluşturulmasını istediğini söyledi. “Başkan’ın bizzat kendisinden daha fazla her çocuğun hesap sahibi olmasını önemseyen kimseyle konuşmadım,” diyen Brad Gerstner, “kimsenin geride kalmamasını istiyor” dedi.

David Sacks, sistemin yalnızca hayırseverlik platformu değil, aynı zamanda güçlü bir orta sınıf aile planlaması aracı olduğunu söyledi. Sacks’a göre aileler çocuk başına yılda 5.000 dolara kadar katkı yapabiliyor, işverenler 2.500 dolara kadar vergisiz katkı sağlayabiliyor ve hesaplar 18 yaşa kadar vergisiz büyüyor. 18 yaşından sonra IRA ya da Roth IRA’ya aktarım olasılıklarının büyük avantaj sunduğunu savundu.

“Bu, orta sınıf aile planlaması için inanılmaz bir platform,” diyen David Sacks, “bazı muhasebeciler bunu müşterilerine önerecekleri en önemli şeylerden biri olarak görüyor” değerlendirmesini yaptı.

Gerstner, sistemin özellikle bugüne kadar tasarruf yapma kapasitesi olmayan aileleri hedeflediğini söyledi. 50 ila 70 milyon hesabın 90 gün içinde oluşturulmasının hedeflendiğini belirtti. Ayrıca 25 kadar eyaletin kendi çocukları için bu hesaplara para eklemeyi değerlendirdiğini söyledi.

Sosyal Güvenlik, Finansal Okuryazarlık ve Gelecek Tartışması

Sacks ve Gerstner, hesapların ileride IRA benzeri daha geniş bir sisteme dönüşüp dönüşemeyeceğini de tartıştı. Gerstner, sosyal güvenliğin iki parti açısından “kutsal bir vaat” olduğunu ve kimsenin bunu değiştirmeyeceğini söyledi. Ancak 18 yaş üstü kişiler için de ek bir Trump account sisteminin oluşturulabileceğini savundu.

Gerstner, çocukların hesaplarını telefonlarında görmesinin finansal okuryazarlık açısından önemli olacağını belirtti. Ona göre bir çocuğun Nike, Apple ya da Nvidia’da küçük paylara sahip olduğunu görmesi, okulda para ve bileşik getiri konularını daha anlamlı hale getirebilir. “Eğer bir çocuğun hiç parası yoksa, para hakkında öğrenmeye heyecanlanması zordur,” diyen Brad Gerstner, “ama yedinci sınıfta hesabında 12 bin dolar varsa artık dikkatini çekersiniz” diye ekledi.

Programın sonunda Gerstner, bu girişimin 2035’e kadar 100 milyondan fazla özel hesaba ulaşabileceğini ve gelecek 15 yılda ailelerin ve çocukların hesaplarına 2 ila 4 trilyon dolar eklenebileceğini savundu. Jason Calacanis ise girişimi ABD’de kapitalizme katılımı genişletme yolu olarak değerlendirdi ve özellikle alt gelir grubundaki çocukların sistemin parçası haline gelmesinin siyasi gerilimi azaltabileceğini söyledi.