Yevgeny Prigozhin Krizi: Wagner, Kremlin Görüşmesi ve Rus Ordusundaki Çatlaklar

İngilizce podcast bölümünde adı belirtilmeyen sunucu ve konuk, Yevgeny Prigozhin’in Kremlin’de Vladimir Putin ile yaptığı bildirilen görüşmeyi, Wagner Group’un geleceğini ve Rusya içindeki kısa süreli askeri hareketliliğin ne anlama geldiğini ele aldı. Tartışma, Prigozhin’in Rostov-on-Don’dan Moscow yönüne başlattığı yürüyüşün “darbe” mi, “başarısız darbe” mi yoksa daha sınırlı bir güç gösterisi mi olduğu sorusu etrafında şekillendi; ayrıca helikopterlerin modern savaş alanındaki kırılganlığına uzandı.

Prigozhin’in Kremlin Görüşmesi ve “Darbe” Tartışması

Sunucu, hafta sonunun “tuhaf” gündem maddesi olarak Yevgeny Prigozhin hakkındaki son gelişmeyi öne çıkardı. Aktarıma göre Prigozhin, 35 üst düzey askeri liderle birlikte Kremlin’e çağrılmış ve President Putin ile üç saat süren, konuşmacıların “dostane olduğunu düşündükleri” bir görüşme yapmıştı. Sunucu, bu görüşmenin ardından hâlâ temel sorunun yanıtlanmadığını belirtti: Rostov-on-Don’dan Moscow’ya doğru yapılan yürüyüş neydi?

“Rostov-on-Don’dan Moscow’ya yapılan o yürüyüşün ne olduğunu hâlâ bilmiyoruz,” diyen sunucu, “Bu bir öfke nöbeti miydi? Bir kibir projesi miydi? Bir darbe miydi? Kötü giden bir darbe miydi?” sorularını yöneltti.

Konuk ise bu hareketin darbe ya da ayaklanma olarak tanımlanmasına açık biçimde karşı çıktı. Ona göre olayın içinde Prigozhin ve Wagner Group’un bir bölümünden başka kimse yoktu. Konuk, bu nedenle hareketin kapsamının abartılmaması gerektiğini savundu.

“Bu açıkça bir darbe değildi ve bir ayaklanma da değildi,” diyen konuk, “Bunun içinde Prigozhin ve Wagner Group’un bir kısmı dışında kimse yoktu,” şeklinde değerlendirdi.

Konuk, Batı’daki istihbarat bağlantıları olan uzmanların olayın Batı kamuoyu için sahnelenip sahnelenmediği ya da arkasında daha derin bir gelişme olup olmadığı konusunda daha fazla şey söyleyebileceğini belirtti. Ancak kendi görüşünü sınırlı tuttu: Ona göre Wagner Group, özel kabiliyetleri olan etkili bir örgüttü ve Putin’in bundan vazgeçme niyeti yoktu.

Wagner Group’un Geleceği ve Putin’in Hesabı

Konuk, Wagner Group’un askeri değerine dikkat çekerek Putin’in Prigozhin’i vatana ihanetten tutuklayıp idam etmesinin beklenmemesi gerektiğini söyledi. Bu değerlendirmeye göre Wagner, Rusya için hâlâ kullanılabilir bir kapasite sunuyordu.

“Benim görüşüm, Wagner’ın niş kabiliyetlere sahip çok etkili bir örgüt olduğu yönünde,” diyen konuk, “Bu nedenle Putin’in ondan kurtulmaya hiç niyeti yoktu,” ifadesini kullandı.

Konuk, olayın artık sona erdiğini düşündüğünü belirtti. Kendisine aktarılan bilgiye göre Wagner Group büyük ölçüde Luhansk’ta bulunuyordu, ancak Belarus’a geçecekti; orada grup için tesisler inşa ediliyordu. Prigozhin’in ise Petersburg’a döndüğünün bildirildiğini söyledi.

“Şu anda bana Wagner Group’un büyük ölçüde Luhansk’ta olduğu, ancak kendileri için tesislerin inşa edildiği Belarus’a geçeceği söyleniyor,” diyen konuk, “Prigozhin’in de Petersburg’a döndüğü bildirildi,” diye ekledi.

Bu tabloya dayanarak konuk, Batı açısından olayın büyük sonuçlar doğurmadığını savundu. Ancak Putin açısından etkisinin tamamen önemsiz olmadığını da ekledi. Ona göre bu gelişme, Rus askeri üst kademesindeki bazı memnuniyetsizliklere Putin’in dikkatini çekmiş olabilir.

“Bence bu Batı için sonuçta bir hiç oldu,” diyen konuk, “Ama Putin üzerinde, Rus askeri yapısının tepesindeki bazı hoşnutsuzluklara onu uyarması bakımından bir etkisi olduğunu düşünüyorum,” şeklinde konuştu.

Rus Askerlerinin Rus Pilotları Öldürmesi

Sunucu, olayın hafife alınamayacak yönlerinden birine dikkat çekti: Wagner Group’un Rus helikopterlerindeki 12 ila 20 Rus pilotu öldürdüğünü söyledi. Sunucuya göre bu, Rus askeri unsurlarının Rusya içinde birbirini öldürmesi anlamına geliyordu.

“Wagner Group, helikopterlerindeki yaklaşık 12 ila 20 Rus pilotu öldürdü,” diyen sunucu, “Bu, Rusya’da Rus ordusunun Rus ordusunu öldürmesiydi,” değerlendirmesinde bulundu.

Sunucu, Prigozhin’in bu durumda Kremlin’de ne söylemiş olabileceğinin bilinmediğini de vurguladı. Ona göre Wagner savaşçıları, gerçekten bir tür savaş yürüttüklerini düşünmüş olmalıydı.

Konuk ise daha önce de tartıştıklarını belirterek, kendisine aktarılan bilgiye göre bu hava unsurlarını bir Russian Air Force general’ın görevlendirdiğini söyledi. Konuğun aktardığına göre bu kuvvetleri doğrudan President Putin görevlendirmemişti.

“Bana, bu kuvvetleri bir Russian Air Force general’ın görevlendirdiği söylendi,” diyen konuk, “Bunlar President Putin tarafından görevlendirilmedi,” diye açıkladı.

Helikopterlerin Modern Savaş Alanındaki Kırılganlığı

Tartışma daha sonra helikopterlerin savaş alanındaki savunmasızlığına geçti. Konuk, Batı’da özellikle ordu çevrelerinin bu olaydan ders çıkarması gerektiğini söyledi. Ona göre helikopterler artık yalnızca “izin verilen ortamda” etkili olabilecek araçlara dönüşüyordu; yüksek yoğunluklu çatışma ortamlarında beklendiği gibi performans göstermeleri şüpheliydi.

“Batı’daki insanların bu helikopterlerin kırılganlıklarına dikkat ettiğini içtenlikle umuyorum,” diyen konuk, “Çünkü biz orduda bu kabiliyete milyarlar yatırdık,” ifadesini kullandı.

Konuk, helikopterlere ağır yatırım yapılıp yüksek yoğunluklu savaş ortamlarında başarılı olmalarının beklenmemesi gerektiğini savundu. Sunucu bunun üzerine bir helikopteri düşürmek için ne gerektiğini sordu.

Konuk, helikopterlerin çok hassas platformlar olduğunu belirterek yanıt verdi. Ona göre geçmişte helikopterler daha gizli hareket edebiliyor, tespit edilmeleri ve bulunmaları daha zor olabiliyordu; ancak artık durum değişmişti.

“Yeterince yaklaşırsanız bir taşı bile kullanarak düşürebilirsiniz,” diyen konuk, “Helikopterlerle ilgili sorun, çok kırılgan olmalarıdır,” şeklinde konuştu.

Konuk, omuzdan ateşlenen hava savunma silahlarının ve radar güdümlü top sistemlerinin helikopterleri, ölümcül bir saldırı gerçekleştirme fırsatı bulmadan önce yok edebileceğini söyledi. Bu nedenle Rusların helikopterleri çoğunlukla kendi birliklerinin gerisinde, hatların arkasında kullandığını belirtti.

“Omuzdan ateşlenen neredeyse her hava savunma silahı, radar güdümlü her top sistemi onları yok eder,” diyen konuk, “Bu yüzden Rusların onları yalnızca hatların gerisinde, dost birliklerin arkasında kullandığını gördük,” diye ekledi.

Wagner’ın Hava Savunma Kapasitesi

Konuk, Wagner Group’un büyük ölçüde piyade merkezli olduğunu, ancak bunun tamamen böyle olmadığını söyledi. Bu çerçevede Wagner’ın hava savunma silahlarına sahip olduğunun açık olduğunu belirtti. Konuk, düşürülen helikopterleri bu kapasiteyle ilişkilendirdi.

Ona göre Wagner, her ne kadar ağırlıklı olarak kara savaşçılarına dayalı bir yapı olsa da helikopterleri vurabilecek hava savunma araçlarına sahipti ve bunları kullandı. Bu değerlendirme, podcastteki helikopter tartışmasının Rusya içindeki kısa süreli askeri krizin ötesinde daha geniş bir askeri ders içerdiğini gösterdi: Modern savaş alanında düşük irtifada faaliyet gösteren hava araçları giderek daha savunmasız hale geliyor.

Konuşmada Prigozhin’in Kremlin’deki görüşmesinin ayrıntılarına dair kesin bir sonuç sunulmadı. Sunucu, olayın niteliğinin hâlâ belirsiz olduğunu vurgularken, konuk bunun darbe ya da ayaklanma olmadığını savundu. Wagner Group’un geleceği konusunda ise konuk, grubun tasfiye edilmek yerine Belarus’a kaydırılacağını ve Putin’in bu askeri kapasiteden vazgeçmek istemeyeceğini düşündüğünü aktardı.