Adı Belirtilmeyen Konuk: Prigozhin’in Dönüşü Putin’in Kontrolü Hakkında Şüphe Yarattı

İngilizce kaydedilen bölümde, adı transcriptte verilmeyen sunucu ile adı belirtilmeyen konuk, Yevgeny Prigozhin’in Rusya’ya dönüşü, Belarus anlaşmasının akıbeti, Wagner Group’un konumu ve Vladimir Putin’in otoritesi üzerine konuştu. Tartışma, Prigozhin’in isyan ve “ihanet” olarak nitelenen eylemlerinden sonra cezalandırılıp cezalandırılmayacağı ve bunun Moscow yönetimindeki güç dengeleri açısından ne anlama gelebileceği üzerinde yoğunlaştı.

Prigozhin’in Rusya’ya Dönüşü ve Belarus Anlaşması

Sunucu, konuşmaya FBI ve FSB üzerinden bir karşılaştırma yaparak başladı. FBI’ın, bir yargıç delilleri görmeden önce soruşturulan veya DOJ (Adalet Bakanlığı) tarafından kovuşturulan kişi hakkında “mahkeme heyetini kirletme” konusunda Atlantik’in bu yakasında çok etkili olduğunu söyledi. Ardından FSB’nin de benzer bir şey yapmaya çalışıyor olabileceğini belirterek sözü Prigozhin’e getirdi.

Sunucu, Prigozhin’in görünüşe göre Rusya’ya döndüğünü hatırlattı ve bunun Belarus’a gitmesini öngören anlaşmanın çöktüğü anlamına gelip gelmediğini sordu. “Belarus’a gitmesiyle ilgili anlaşma çöktü mü, yoksa bu hiçbir zaman anlaşmanın parçası mı değildi?” diye soran Sunucu, Prigozhin’in geleceğine ilişkin bir dizi belirsizliği de gündeme taşıdı. Bunlar arasında Prigozhin’in hayatta kalıp kalmayacağı, vatana ihanetten soruşturulup soruşturulmayacağı ve milyar dolarlık sözleşmelerini geri alıp alamayacağı vardı.

Konuk, Prigozhin’in sözleşmelerini geri almasını beklemediğini söyledi. “Hayır, sözleşmeyi geri alamayacak. En azından ben öyle düşünmüyorum,” diyen Konuk, Putin’in yaptığı anlaşmanın kamuoyuna Peskov tarafından duyurulduğunu hatırlattı. Peskov’u Putin’in “PR görevlisi” ve basın sözcüsü olarak tanımlayan Konuk, anlaşmanın içeriğine dair belirsizliğin önemli olduğunu belirtti.

Konuğun değerlendirmesine göre anlaşma, Prigozhin’in Belarus’a gidip orada sessiz kalmasını öngörüyorduysa, Prigozhin bu şartı ihlal etmişti. “Eğer anlaşma ‘Prigozhin, Belarus’a git, orada kal ve başını öne eğ’ şeklindeyse, bu bir şeydir. O bunu ihlal etti,” diyen Konuk, Prigozhin’in Rusya’ya dönmesinin ve sorun çıkarmasının ancak çok önemli kişiler tarafından korunmasıyla mümkün olabileceğini savundu.

Prigozhin’i Kim Koruyor?

Konuk, Prigozhin’in Rusya’ya dönüşünün sıradan bir gelişme gibi görülemeyeceğini söyledi. Ona göre, Prigozhin eğer gerçekten Rusya’ya dönmüşse ve cezalandırılmadan hareket edebiliyorsa, bu durum arkasında güçlü koruyucular olduğuna işaret edebilir. Ancak Konuk, Prigozhin’in doğrudan Putin’e yakın olduğu yönündeki yaygın yoruma temkinli yaklaştı.

“İnsanlar, ‘Putin’in kendisine çok yakındı’ diyor. Ben bundan o kadar emin değilim,” diyen Konuk, bundan sonra Prigozhin’in “ihaneti” için hak ettiğini söylediği cezadan muaf tutulup tutulmayacağının görüleceğini ifade etti. Konuk, bu olasılığın gerçekleşmesi halinde Putin’in daha önceki sözleriyle açık bir çelişki doğacağını belirtti.

Konuk, Putin’in daha önce yaşananları “ihanet” ve “isyan” olarak nitelendirdiğini ve buna müsamaha gösterilmeyeceğini söylediğini hatırlattı. Bu nedenle Prigozhin’in cezasız kalması, yalnızca Prigozhin’in kaderiyle ilgili değil, Putin’in sözlerinin ağırlığıyla da ilgili bir mesele olarak sunuldu. “Eğer cezadan muaf tutulursa, Tanrım, bu Putin’in daha önce söyledikleri açısından ne anlama gelir?” diye soran Konuk, Putin’in isyana müsamaha gösterilmeyeceği yönündeki açıklamalarının sorgulanacağını belirtti.

Rusya’daki Popülarite Faktörü

Konuk, Prigozhin’in yalnızca askeri veya güvenlik dengeleri açısından değil, Rus kamuoyundaki algısı açısından da dikkate alınması gereken bir figür olduğunu söyledi. Ona göre Prigozhin, Rusya’da “çok, çok popüler” bir isimdi. Konuk, Rostov-on-Don’da Prigozhin’in karşılanışını buna örnek gösterdi.

“Prigozhin Rusya’da çok, çok popüler,” diyen Konuk, Rostov-on-Don’da “kalpler ve çiçeklerle” karşılandığını belirtti. Bu popülaritenin kendiliğinden doğmadığını, Prigozhin’in güçlü bir halkla ilişkiler makinesine sahip olduğunu söyledi. Bu nedenle Putin’in Prigozhin’e karşı dikkatli davranmasının siyasi açıdan anlaşılabilir olabileceğini ifade etti.

Buna rağmen Konuk, Prigozhin’in hiçbir pişmanlık göstermeden geri dönmesine izin verilmesinin ciddi soru işaretleri doğurduğunu vurguladı. “Putin’in adama karşı yavaş ve dikkatli gitmesi iyi tavsiye olur; ama hiçbir şekilde pişmanlık göstermemişken geri dönmesine izin vermek ciddi şüpheler uyandırıyor,” diye değerlendiren Konuk, bu gelişmenin Putin’in kontrol düzeyi hakkında kendi algısını değiştirdiğini söyledi.

Konuk, ilk kez Putin’in 10 gün önce göründüğü kadar sağlam biçimde kontrol sahibi olup olmadığı konusunda gerçek şüpheler duyduğunu ifade etti. Bu nokta, bölümün ana siyasi değerlendirmelerinden biri olarak öne çıktı.

Putin’in Gücü: 10 Gün Önceye Göre Daha mı Zayıf?

Sunucu, Konuğa doğrudan Putin’in bugünkü gücünü sordu: Putin 10 gün önceki kadar güçlü müydü, daha mı az güçlüydü, daha mı istikrarlıydı, aynı mıydı, yoksa daha mı az istikrarlıydı? Konuk, bu soruya kesin bir ölçüm iddiasıyla değil, kendi algısı üzerinden yanıt verdi.

“Tüm söyleyebileceğim, onun hakkındaki kişisel algım,” diyen Konuk, 10 gün önce Putin’i “yüzde 95 etkili” gördüğünü, şimdi ise bu oranı “yüzde 65, 55” seviyesine indirdiğini söyledi. Bu rakamları nesnel bir veri olarak değil, kendi değerlendirmesi olarak sundu. Konuk, Putin’in bu tür gelişmeleri durdurabilmesi gerektiğini savundu.

Konuğa göre, Putin’in Prigozhin’in dönüşünü ya kabullenmek zorunda kalması ya da bunu iyi bir siyasi hamle olarak görmesi ihtimalleri net değildi. “Bunu durdurabilmesi gerekir. Ya buna göz yummaya zorlanıyor ya da bunun iyi bir siyasi oyun olduğunu düşünüyor; gerçekten bilmiyorum,” diyen Konuk, önümüzdeki dönemde olayların nasıl gelişeceğinin izlenmesi gerektiğini belirtti.

Bu değerlendirme, Konuğun Putin’in mutlak kontrol sahibi olduğu yönündeki önceki algısının sarsıldığını gösterdi. Ancak Konuk, kesin bir sonuç ilan etmek yerine, gelişmelerin devamına bakılması gerektiğini özellikle vurguladı.

Wagner Group’un Belarus’taki Rolü

Tartışmanın son bölümünde Konuk, Wagner Group’un Belarus’taki işlevine değindi. Ona göre Wagner, Belarus lideri Lukashenka için yararlı bir hizmet sunabilir ve mevcut işaretler bunun gerçekleştiğini gösteriyordu. Konuk, Wagner’in yalnızca Rusya içindeki krizle sınırlı bir yapı olmadığını, dünya çapında bir aygıtı bulunduğunu söyledi.

“Bu arada Wagner Group, Belarus’ta Lukashenka için çok yararlı bir hizmet yerine getirebilir ve tüm kanıtlara göre bunu yapıyorlar,” diyen Konuk, Wagner’in varlığını korumanın belirli bir değeri olabileceğini ifade etti. Ancak bu değer, Prigozhin’in sorumlu tutulmaması anlamına gelmemeliydi.

Konuk, Wagner’in küresel aparatını elde tutmanın Moscow açısından faydalı olabileceğini, fakat Prigozhin’in yaptıklarından sorumlu tutulmamasının ayrı bir mesele olduğunu söyledi. “Wagner’i ve dünya çapındaki aygıtını elde tutmanın değeri var; ama Prigozhin’i yaptıklarından sorumlu tutmamanın değeri var mı, bilmiyorum,” diye ekledi.

Son değerlendirmesinde Konuk, Prigozhin’in “paçayı kurtarması” halinde bunun Moscow liderliği içinde çatlaklara işaret edeceğini savundu. “Eğer onu kancadan kurtarırlarsa, bunun Moscow liderliğinde çatlakların işareti olduğunu söylerim,” diyen Konuk, Prigozhin meselesinin yalnızca bir güvenlik krizi değil, aynı zamanda Putin yönetiminin iç dayanıklılığını gösteren bir test olduğunu belirtti.