Scott Bessent’in İran Yaptırım Planı Tartışma Yarattı: “Bu Rejimi Çökerteceğiz”

İngilizce kaynaklı podcast bölümünde Scott Bessent’in İran’a yönelik ekonomik baskı, abluka ve yaptırım açıklamaları ile buna verilen sert bir yanıt ele alındı. Tartışmanın merkezinde, ABD’nin müttefiklerini İran’a karşı “ya bizimlesiniz ya karşımızdasınız” çizgisine çekme çabası, küresel petrol piyasası, ABD tahvilleri ve dizel yakıt sıkışıklığı iddiaları yer aldı.

Scott Bessent’ten İran’a “Koordineli Ekonomik Tecrit” Mesajı

Programda önce Scott Bessent’in İran’a yönelik ekonomik baskı stratejisini anlattığı bir kayıt dinletildi. Bessent, ABD’nin müttefiklerine ve dünyanın geri kalanına İran ile ekonomik ilişkilerini kesmeleri için baskı yapacağını söyledi.

“Ekonomik baskı, bütün müttefiklerimize gittiğimiz anlamına geliyor ve bu, dünya tarihindeki en büyük koordineli ekonomik tecrit olacak,” diyen Scott Bessent, Washington’ın diğer ülkelere net bir tercih dayatacağını belirtti.

Bessent’e göre ABD, İran’la iş yapmaya devam edenlere karşı Hazine Bakanlığı ve federal hükümetin tüm gücünü kullanacak. “Onlara, ya bizimlesiniz ya da bize karşısınız diyoruz,” diyen Scott Bessent, “Bu katil rejimin sona ermesini istiyor musunuz?” ifadesini kullandı.

Bessent, İran’la para transferi yapan, İran petrolü satın alan ya da denizde gemiden gemiye transferlere dahil olan aktörlerin hedef alınacağını söyledi. “Eğer onlarla iş yapmakta ısrar ederseniz, ister para transferi olsun, ister petrol satın almak, ister denizde gemiden gemiye transferler, ABD Hazine Bakanlığı ve ABD hükümeti size karşı tüm ağırlığını ve gücünü kullanacaktır,” diyen Scott Bessent, yaptırım uygulamasının sertleşeceğini açıkladı.

“Rejimin Ekonomisini Ezeceğiz” İddiası

Bessent, hedefin yalnızca İran ekonomisine baskı yapmak değil, rejimin bölgesel güç projeksiyonunu sınırlamak olduğunu savundu. Ona göre ekonomik daralma, İran’ın vekil güçlerine destek verme kapasitesini azaltacak.

“Bu katil rejimin ekonomisini ezeceğiz,” diyen Scott Bessent, bunun İran’ın “vekilleri üzerinden güç yansıtma” yeteneğini kısıtlayacağını ifade etti. Bessent ayrıca yaptırımların İran ordusunun finansmanını da etkileyeceğini öne sürdü.

Scott Bessent, İran’da gıda enflasyonu ve genel enflasyon olduğunu söyledi. Bu ekonomik tabloyu, uygulanacak baskı politikasının sonuç vereceği iddiasıyla birlikte değerlendirdi. “İran’da hem gıda enflasyonunda hem de sıradan enflasyonda ciddi artış var,” diyen Bessent, ekonomik zayıflığın rejim üzerinde baskı yaratacağını savundu.

Bessent, yaptırımların işe yaramadığı yönündeki değerlendirmeleri de reddetti. “Çok sayıda raporda ‘bu hiç işe yaramadı’ denildiğini görüyorum; işe yarıyor,” diyen Scott Bessent, politikanın abluka ve yaptırımlardan oluşan “bir-iki yumruk” etkisi yaratacağını belirtti.

Venezuela ve Cuba Karşılaştırması

Scott Bessent konuşmasında İran stratejisini Venezuela ve Cuba örnekleriyle ilişkilendirdi. Ona göre abluka ve yaptırımlar bu ülkelerde sonuç vermişti ya da vermeye devam ediyordu.

“En sert yaptırımları uygulayacağız ve size söylüyorum, bu işe yarayacak,” diyen Scott Bessent, Venezuela’da abluka uygulandıktan sonra bunun işe yaradığını savundu. Aynı yaklaşımın Cuba’da da sonuç verdiğini öne sürdü.

“Venezuela’da abluka koyduğumuzda işe yaradı, şu anda Cuba’da işe yarıyor ve İran’da da işe yarayacak,” diyen Scott Bessent, “Bu rejimi çökerteceğiz” ifadesini kullandı.

İsimsiz Konuşmacıdan Sert Eleştiri

Bessent’in açıklamalarının ardından programdaki adı belirtilmeyen konuşmacı, bu yaklaşımı sert biçimde eleştirdi. Konuşmacı, İran’ın Cuba ya da Venezuela ile karşılaştırılamayacağını söyledi ve Çin ile Rusya’nın Bessent’in mesajına meydan okuyacağını düşündüğünü belirtti.

“İran, Cuba değil. İran, Venezuela değil,” diyen adı belirtilmeyen konuşmacı, “Böyle bir saçmalığı duyduktan sonra Çinlilerin ve Rusların Scott Bessent’e meydan okuyacağını düşünürüm” şeklinde değerlendirdi.

Konuşmacı, Bessent’in açıklamalarını “hezeyan” olarak nitelendirdi. “Bu kadar eğitimli, bu geçmişe sahip birinin ağzından çıkan böyle bir aptallığı hiç duymadım,” diyen adı belirtilmeyen konuşmacı, Bessent’in İran rejiminin kolayca çökeceği varsayımını gerçekçi bulmadığını ifade etti.

Petrol Fiyatları ve ABD Tahvilleri

Adı belirtilmeyen konuşmacı, piyasaların Bessent’in açıklamalarına beklenen şekilde tepki vermediğini savundu. Ona göre petrol fiyatları düşmek yerine yükseldi ve bu durum yönetimin petrol piyasasını manipüle ettiği iddiasına dolaylı kanıt olarak görülebilirdi.

Konuşmacı, Scott Bessent’in petrol fiyatlarının neden düşmediğini anlayamadığını söylediği başka bir görüntünün de gösterilmesi gerektiğini belirtti. “Petrol fiyatının neden düşmediğini bilmiyorum; bu yaptırımları açıkladık ve petrol fiyatı yükseliyor,” diyen Scott Bessent’in sözlerini aktaran konuşmacı, bunu yönetimin piyasa beklentilerinin boşa çıkması olarak sundu.

Aynı konuşmacı, Çin ve Japan’ın ABD Hazine bonolarını elden çıkarmaya başladığını ileri sürdü. “Dün olan şu: China ve Japan Hazine bonolarını boşaltmaya başladı,” diyen adı belirtilmeyen konuşmacı, Bessent’in bu bonolar için ödenmesi gereken faizin yükselmesini engellemeye çalıştığını iddia etti.

Konuşmacıya göre Bessent, tahvil getirilerini düşürmek istiyordu ancak bunun tersi oldu. “Bessent, o Hazine bonolarında ödemeleri gereken faizi aşağı çekmeye çalışıyor ama birden yükselmeye devam etti,” diyen adı belirtilmeyen konuşmacı, aynı anda petrol fiyatlarının da yükseldiğini söyledi.

Dizel Yakıt Sıkışıklığı İddiası

Programdaki eleştirel konuşmacı, petrol fiyatlarındaki yükselişi küresel bir kıtlıkla ilişkilendirdi. Özellikle dizel yakıt arzında küresel kriz olduğunu öne sürdü.

“Çünkü bir kıtlık var,” diyen adı belirtilmeyen konuşmacı, “Şu anda dizel yakıt kıtlığından kaynaklanan küresel bir kriz var” ifadesini kullandı. Konuşmacıya göre yönetim bunu kabul etmiyordu.

Bu iddiaya göre kriz, Persian Gulf’tan çıkan petrol miktarının sona ermesiyle tetiklendi. Konuşmacı, etkilerin hemen görülmediğini, çünkü denizde hâlâ petrol taşıyan tankerlerin teslimat yapmaya devam ettiğini söyledi.

Konuşmacı, Strait of Hormuz’un kapatılması ya da ablukaya alınması konusunda 2 Mart tarihini verdi. Ancak etkilerin bu tarihte hemen başlamadığını belirtti. “Bu, 2 Mart’ta Strait of Hormuz’daki abluka ya da kapanma tam olarak yürürlüğe girdiğinde sona ermedi; etkisini göstermesi 30-40 gün daha aldı,” diyen adı belirtilmeyen konuşmacı, geri sayımın 1 Nisan civarında başladığını savundu.

Stratejik Rezervler ve Canada Petrolü

Adı belirtilmeyen konuşmacı, ülkelerin April ayından yakın zamana kadar stratejik petrol rezervlerini kullanarak tehdidi hafiflettiğini ileri sürdü. Ancak ona göre bu rezervler artık tükenmeye yaklaşıyordu.

“April ayından yakın zamana kadar ülkeler bu tehdidi stratejik petrol rezervlerini azaltarak hafifletiyordu,” diyen adı belirtilmeyen konuşmacı, “Bunlar artık bitiyor” değerlendirmesinde bulundu.

Konuşmacı, bunun rafineriler üzerinde baskı yarattığını söyledi ve özellikle United States rafinerilerine dikkat çekti. Ona göre ABD’nin dizel yakıt üretiminde kullandığı önemli petrol kaynaklarından biri Canada’dan geliyordu.

Ancak konuşmacı, Canada’nın artık petrolünü China’ya sattığını iddia etti. Bunun nedeni olarak da Donald Trump’ın tutumunu gösterdi. “Dizel yakıt üretmek için kullandığımız petrolün başlıca kaynaklarından biri Canada’dan geliyordu,” diyen adı belirtilmeyen konuşmacı, “Canada şimdi ne yapıyor? Bize defolun dediler. Petrolünü China’ya satıyorlar, çünkü Trump böyle davrandı” ifadelerini kullandı.