Bezalel Smotrich’in West Bank Planı ve İsrail’de Derinleşen Kriz

İngilizce kaynaklı podcast bölümünde sunucu, İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in Gaza ve West Bank’e ilişkin sözlerini dinletti; ardından konuk, Smotrich’in yaklaşımını, İsrail toplumunun iç gerilimlerini ve ülkenin askeri-siyasi durumunu değerlendirdi. Bölüm, İsrail’in Gaza savaşı, West Bank yerleşimleri, Hamas, Hezbollah ve İran saldırıları etrafında İsrail’in geleceğine dair sert uyarılar içeriyor.

Smotrich’in West Bank ve Yerleşim Vizyonu

Programda önce Bezalel Smotrich’in Gaza ve West Bank’te İsrail’in yaptıkları ve bundan sonra yapmayı planladıklarıyla ilgili konuşması aktarıldı. Sunucu, “İşte Hazine Bakanı Smotrich’in Gaza’da ve West Bank’te yaptıkları ve yapmayı planladıkları hakkındaki sözleri,” diyerek kaydı dinletti.

Smotrich konuşmasında Samaria’nın coğrafi ve topografik önemini vurguladı. “Samaria, coğrafi ve topografik olarak bütün bu bölgelere hâkim olan dağdır,” diyen Bezalel Smotrich, İsrail’in orada bulunmaması hâlinde Hamas’ın çok kısa sürede kontrolü ele geçireceğini savundu. Smotrich, Gaza örneğini hatırlatarak Hamas’ın orayı ne kadar hızlı ele geçirdiğinin görüldüğünü belirtti.

Smotrich’e göre İsrail’in West Bank’teki yerleşim politikası güvenlik stratejisinin parçası. “Sonunda 103 yerleşim ve 160 çiftlik kurduğumuzda, yollar döşediğimizde, planlama ve düzenleme yaptığımızda hedefimiz Judea ve Samaria’ya bir milyon yerleşimci getirmektir,” diye açıkladı. Bunun amacının ileride Ra’anana, Kfar Saba, Petah Tikva, Tel Aviv, Beersheba ve Afula’da “pickup” araçları görülmemesi olduğunu söyledi.

Konuğun Tepkisi: “Bu Bir Çözüm Değil”

Smotrich’in sözlerinin ardından konuk, Hamas’ın iktidara geliş biçimini hatırlattı. “Elbette Hamas iktidara bir seçim yoluyla geldi; bunu hatırlayalım,” diyen konuk, baskının direnişi doğurduğunu savundu. Ona göre “yeterince iğrenç bir baskı uygularsanız, sürekli bir direnişle karşılaşırsınız.”

Konuk, Smotrich’in önerdiği çizginin kalıcı bir çözüm sunmadığını ifade etti. İsrail’in uluslararası alandaki konumuna ilişkin çok sert bir değerlendirme yaptı: “İsrail kendisini uluslararası bir kanun kaçağı hâline getirdi,” diye belirtti. Ayrıca Abraham Accords’un (İsrail ile bazı Arap ülkeleri arasında normalleşme anlaşmaları) “yaşam desteğine bağlandığını” söyledi.

Konuk, İsrail’in Smotrich’in tavsiyelerini izlemesi hâlinde geleceğinin zayıf olduğunu savundu. “Bay Smotrich’in tavsiyesine uyarsa, İsrail’in beklentileri kötüdür,” diyerek bu stratejinin ülkeye güvenlik değil daha derin bir kriz getireceğini değerlendirdi.

İsrail Toplumundaki Bölünmeler

Sunucu, daha sonra İsrail toplumunun bugünkü ruh hâlini sordu ve Başbakan Benjamin Netanyahu’nun ülkeyi getirdiği noktayı gündeme taşıdı. “Netanyahu’nun getirdiği noktada İsrail toplumu bugün ne kadar moralsiz, mutsuz ve istikrarsız?” diye sordu.

Konuk, İsrail toplumunun birden fazla bölünme tarafından şekillendirildiğini söyledi. Bazılarının uzun süredir var olduğunu belirtti. Özellikle ultra-Ortodoks Yahudiler ile seküler İsrailliler arasındaki ayrımı öne çıkardı ve bunun Jerusalem ile Tel Aviv arasındaki farklılıkla sembolleştiğini ifade etti.

Ancak konuğa göre İsrail’deki tüm krizler eski değil. Bazı ayrışmalar daha yeni ve daha keskin. Ekonominin “derin sıkıntı” içinde olduğunu söyledi. İsrail ordusunun yedek güçlere bağımlı yapısının da bu krizi artırdığını belirtti.

Yıpratma Savaşı ve Ordu Krizi

Konuk, İsrail Silahlı Kuvvetleri ile ABD Silahlı Kuvvetleri arasında yapısal bir benzetme yaptı. Ona göre iki ordu da temelde “kısa ve zaferle sonuçlanan savaşlar” için tasarlanmış durumda; uzun yıpratma savaşları için değil. “İsrail şimdi kendisine karşı birden fazla cephede bir yıpratma savaşı üretmeyi başardı,” diye değerlendirdi.

Bu durumun yedek asker sistemini ve ekonomiyi aynı anda zorladığını söyledi. Yedeklerin ekonomik faaliyete katılamadığını, ordunun moralinin çok düşük olduğunu ve göreve çağrıldıklarında gelen yedek asker sayısının azaldığını belirtti.

Konuk, Lebanon’daki kayıpların da ciddi olduğunu söyledi. Hezbollah’ın piyade operasyonlarında beklenenden daha etkili olduğunu savundu. “Hezbollah’ın piyade operasyonlarında oldukça iyi olduğu ortaya çıktı; İsrailliler ise bu konuda o kadar iyi değil,” diye açıkladı.

Sansür, Basın ve Bilinmeyenler

Konuk, İsrail’de yaşananların büyük bölümünün dışarıdan tam olarak bilinmediğini de belirtti. Bunun iki nedeni olduğunu söyledi: askeri sansür ve Batı basınının İsrail’e yönelik önyargısı. Ona göre Batı basını çoğu zaman İsrail hakkında “en iyi olanı” aktarma eğiliminde.

Bu nedenle kaç kişinin İsrail’den göç ettiğinin bilinmediğini, ancak sayının büyük olduğunun anlaşıldığını ifade etti. İran saldırılarının İsrail’e verdiği zararın da tam olarak bilinmediğini söyledi. “İran saldırılarının İsrail’e verdiği zararın ne olduğunu bilmiyoruz; bunlar kayda değerdi ama bilgiye sahip değiliz,” diye belirtti.

Konuk, İsrail’de askeri sansür nedeniyle bu tür bilgilerin yayımlanmasının yasa dışı olduğunu söyledi. Batı basınının da artık bu tür durumları araştırmadığını savundu. İstisna olarak Max Blumenthal ve Aaron Maté gibi isimleri andı ve onların araştırmacı gazeteciliği sürdürdüğünü ifade etti.

İsrail’in Geleceğine Dair Sert Uyarı

Programın sonunda konuk, İsrail’in mevcut durumuna ilişkin karamsar bir tablo çizdi. Ülkede çok sayıda şeyin yanlış gittiğini söyledi. Bunu çarpıcı bir benzetmeyle ifade etti: “Eğer bir sigorta şirketi olsaydım ve benden şu anda İsrail için hayat sigortası poliçesi yazmamı isteseydiniz, bunu yapacağımı sanmıyorum,” diye değerlendirdi.

Konuk, İsrail’in askeri, ekonomik, toplumsal ve diplomatik cephelerde aynı anda baskı altında olduğunu savundu. Smotrich’in West Bank’te yerleşimleri genişletme planının ise bu baskıları azaltmak yerine daha da artıracağını ifade etti.