Adı Belirtilmeyen Yorumcu: “İran Savaşamaz Durumda Değil, Hagseth Çatışmayı Anlamıyor”

İngilizce kaynaklı podcast bölümünde adı belirtilmeyen sunucu ve yorumcu, Senator John Ossoff’un Secretary Hagseth’e İran’la savaş hakkında yönelttiği sert soruları ve Hagseth’in daha önce yaptığı “İran’ın ordusu yok edildi” türü açıklamaları tartıştı. Bölüm, ABD yönetiminin İran’a karşı askeri harekâtın sonuçlarını kamuoyuna nasıl anlattığı ve bu anlatının sahadaki gerçeklikle ne kadar uyumlu olduğu sorusuna odaklandı.

Ossoff’un Hagseth’e yönelttiği sorgulama

Sunucu, hafta içinde bu kaydı birkaç kez dinlettiğini belirterek, yaklaşık iki dakikalık bölümün “çok şey anlatan” bir sorgulama olduğunu söyledi. Kaydın merkezinde Senator John Ossoff’un, Secretary Hagseth’e İran çatışmasının 14. gününde yaptığı açıklamaları hatırlatması vardı. Ossoff, Hagseth’in yaklaşık beş ay önce İran ordusunun “destroyed” ve “made combat ineffective” olduğunu söylediğini aktardı.

“Çatışmanın 14. gününde, Sayın Bakan, 14. günde, yaklaşık beş ay önce İran ordusunun ‘yok edildiğini’ ve ‘savaşamaz hale getirildiğini’ söylediniz. Bu doğru bir açıklama mıydı?” diyen John Ossoff, sorusunu doğrudan “evet ya da hayır” çerçevesine çekti.

Hagseth ise bu soruya doğrudan cevap vermek yerine İran donanmasının artık kalmadığını, tamamen batırıldığını, füzelerin yeraltı tesislerinin altında gömülü olduğunu ve savunma sanayi tabanının neredeyse tamamen yok edildiğini söyledi. Ossoff, bu cevabın sorusuna karşılık gelmediğini belirtti ve aynı ifadeyi tekrar ederek açıklamanın doğru olup olmadığını sordu.

“Her hedefe ulaşıldı mı?” sorusu

Ossoff’un sorgulamasında ikinci ana başlık, Hagseth’in “Operation Epic Fury” için kullandığı zafer diliydi. Ossoff, Hagseth’in üç hafta sonra bu operasyonu “tarihi ve ezici bir zafer” olarak nitelediğini, İran ordusunun “yıllar boyunca savaşamaz hale getirildiğini” söylediğini ve “her bir hedefe ulaşıldığını” açıkladığını hatırlattı.

“Operation Epic Fury tarihi ve ezici bir zaferdi, İran’ın ordusu yıllar boyunca savaşamaz hale getirildi ve her bir hedefe ulaşıldı, demiştiniz. Bunlar doğru açıklamalar mıydı?” diyen John Ossoff, önceki beyanları kayıt altına aldı.

Hagseth bu kez de askerleri öne çıkaran bir cevap verdi. Üniformalı kadın ve erkeklerin adına bunun İran’a karşı “tarihi bir askeri zafer” olduğunu söyledi. Ossoff ise dört ay önce “yıllar boyunca savaşamaz hale getirildi” ifadesinin kullanıldığını hatırlatarak İran ordusunun son dört ay boyunca gerçekten savaşamaz durumda olup olmadığını sordu. Hagseth, İran’ın yalnızca yıllarca değil, muhtemelen on yıllarca geriye itildiğini savundu.

Ossoff daha sonra “her bir hedefe ulaşıldı” sözünün doğruluğunu sordu. Hagseth’in cevabı, harekâtın ana hedefinin İran’ın asla nükleer silaha sahip olmamasını sağlamak olduğu yönündeydi. “İran asla nükleer silaha sahip olmayacak,” diyen Secretary Hagseth, hedefin bu olduğunu ve bunun değişmediğini ifade etti.

Füze ve drone tehdidi tartışması

Ossoff, Hagseth’in daha erken tarihlerde açıkladığı hedeflere döndü. Çatışmanın üçüncü gününde ana hedeflerden birinin “füze tehdidini yok etmek” olduğunu, beşinci günde ise İran’ın füzelerini ve drone’larını “ortadan kaldırmak” olarak ifade edildiğini aktardı. Ossoff’a göre bunlar kampanyanın açık ve tekrar tekrar belirtilmiş temel hedefleriydi. Ardından Hagseth’in dört ay önce tüm hedeflere zaferle ulaşıldığını ilan ettiğini söyledi.

“Bu hedeflere dört ay önce ulaşıldı mı?” diyen John Ossoff, füze ve drone tehdidinin ortadan kaldırılıp kaldırılmadığını sordu.

Hagseth, “Her bir füzenin ortadan kalktığını hiçbir zaman söylemedim,” diyerek bu yoruma karşı çıktı. Ossoff ise March 8 tarihinde, savaşın dokuzuncu gününde 60 Minutes programında Hagseth’in Amerikan halkına İran’ın teslim olacağı güvencesini verdiğini söyledi ve bu öngörünün hâlâ geçerli olup olmadığını sordu. Hagseth yine nihai hedefin İran’ın Amerika Birleşik Devletleri’ni tehdit edecek bir nükleer silaha sahip olmaması olduğunu belirtti.

Ossoff, sorgulamanın sonunda Hagseth’in Amerikan halkına yaptığı açıklamaların doğruluğuna ilişkin soruları yanıtlamadığını söyledi. “Özetle, savaşın 14. gününde İran ordusunun ‘yok edildiği’ ve ‘savaşamaz hale getirildiği’ yönündeki açıklamanızın doğru olup olmadığını yanıtlamayacaksınız,” diyen John Ossoff, Hagseth’in aynı oturumda ülke için on milyarlarca dolar daha talep ettiğini vurguladı.

Yorumcunun Hagseth değerlendirmesi

Kayıt bittikten sonra sunucu, Ossoff’un hâlâ Marine Corps’ta olsaydı Hagseth’in üstü olacağını belirtti. Bunun ardından yorumcu, sorgulamayı sert ama hak edilmiş bulduğunu söyledi. Yorumcu, Hagseth’in bu süreçte “abartılı” açıklamalar yaptığını, bu açıklamaların da onun çatışmanın niteliğini anlamadığını gösterdiğini savundu.

“İranlılar çok açık biçimde savaşamaz durumda değil,” diyen adı belirtilmeyen yorumcu, “batırılan tekne ya da yok edilen tank sayısını saymanın meselenin dışında kaldığını” belirtti.

Yorumcuya göre İran, ABD gibi konvansiyonel askeri kapasite kurmayı hedeflemedi. İran’ın amacının, ABD savunmasındaki boşluklara yerleşen modern ve asimetrik bir kapasite inşa etmek olduğunu söyledi. Bu nedenle Hagseth’in İran ordusunun yok edildiği veya etkisiz hale getirildiği yönündeki açıklamalarını yanıltıcı buldu.

Asimetrik kapasite ve hava savunması

Yorumcu, İran’ın stratejisini özellikle drone’lar, füzeler ve hipersonik sistemler bağlamında değerlendirdi. Ona göre ABD ordusunun şu anda en zayıf noktası hava savunmasıydı ve İran bu zayıflığı etkili biçimde kullanabiliyordu.

“Şu anda ordumuzun en zayıf kısmı hava savunmamız ve onlar bu zayıflığı istedikleri gibi kullanabiliyor; bu da son derece etkili,” diyen adı belirtilmeyen yorumcu, İran’ın çatışmanın temposunu belirlediğini savundu.

Yorumcu, askeri terimle İran’ın “complete initiative” yani tam inisiyatife sahip olduğunu söyledi. Hagseth’in bunu kabul etmesi gerektiğini, çünkü bunu kabul etmeden durumun değiştirilemeyeceğini belirtti. Ona göre bu noktada durumu değiştirmenin tek yolu ABD askerlerini geri çekmek olabilir.

Mühimmat ve kapasite eksikliği iddiası

Yorumcu, ABD’nin mevcut mühimmat ve savunma kapasitesiyle İran’ın füzelerine ve drone’larına karşı yeterli koruma sağlayamadığını ileri sürdü. Bu eksikliği, Global War on Terrorism döneminde yapılan askeri öncelik değişikliklerine bağladı. Irak ve Afganistan’da ABD’nin geniş hava kapasitesine sahip bir düşmanla savaşmadığını, bu nedenle hava savunmasına ilişkin bazı personel ve kabiliyetlerin başka alanlara kaydırıldığını söyledi.

“Bu füzeler ve drone’lara karşı savunma yapacak mühimmatımız yok; ayrıca bunu yapacak kabiliyetler artık kuvvetlerimizin içine yeterince yerleşmiş değil,” diyen adı belirtilmeyen yorumcu, bunun geçmiş dönemdeki askeri yapılanmanın sonucu olduğunu ifade etti.

Yorumcu, ABD ordusunun aslında drone’lar, hipersonikler ve çeşitli füze sistemleri etrafında şekillenen daha konvansiyonel tehditlere karşı yeniden yapılanma sürecine girdiğini, ancak bu sürecin daha yeni başladığını belirtti. Kendisinin daha önce bu sektörde çalıştığını söyleyerek, bu kabiliyetleri güçlendirmek ve modern standartlara çıkarmak için ihalelerin yeni açıldığını, üretimin ise henüz başlamadığını aktardı.

Liderlik eleştirisi

Yorumcunun eleştirisi yalnızca teknik kapasiteyle sınırlı kalmadı. Hagseth’in bu tabloyu bildiğini savunan yorumcu, bunu bir liderlik başarısızlığı olarak niteledi. Ona göre Hagseth, savaş alanında belirleyici olmayan unsurları yok etmeye odaklanıp bunu İran ordusunu ortadan kaldırmak gibi sunuyordu.

“Bu en iyi ihtimalle yanıltıcı,” diyen adı belirtilmeyen yorumcu, “eğer buna gerçekten inanıyorsa istifa etmesi gerekir, çünkü ne yaptığını bilmiyor” değerlendirmesinde bulundu.

Podcast bölümü, Ossoff’un Hagseth’e yönelttiği sorular üzerinden ABD’nin İran’a yönelik askeri harekâtına ilişkin resmi anlatının tutarlılığını tartıştı. Ossoff, Hagseth’in önceki açıklamalarındaki “yok edildi”, “savaşamaz hale getirildi” ve “her hedefe ulaşıldı” ifadelerini tek tek gündeme getirirken; Hagseth yanıtlarında İran’ın nükleer silah edinmemesi hedefini öne çıkardı. Ardından yorumcu, İran’ın askeri kapasitesinin konvansiyonel ölçütlerle değerlendirilemeyeceğini, asimetrik tehditlerin ve ABD hava savunmasındaki açıkların çatışmanın seyrinde belirleyici olduğunu savundu.