Adı Belirtilmeyen Konuk: Israel’in Hedefi Iran’ı “Başka Bir Syria’ya Çevirmek”

İngilizce kayıtta, adı belirtilmeyen bir konuk ile “Judge” diye hitap edilen sunucu, İsrail-İran geriliminin, ateşkesin geleceğinin ve ABD’nin bu süreçteki rolünün ne olabileceğini tartıştı. Bölümde ana tez, İsrail’in İran’a yönelik hedeflerinin yalnızca nükleer kapasiteyle sınırlı olmadığı; daha geniş bir askeri ve siyasi yıpratma stratejisinin parçası olduğu iddiası etrafında şekillendi.

Ateşkesin Geleceği ve İsrail’in Hedefleri

Sohbet, savaşın yıl içinde nasıl ilerleyebileceği sorusuyla başladı. Konuk, İsrail’in geçmişte ateşkeslere yaklaşımını hatırlatarak, yeni bir ateşkesin de kalıcı olmayacağını savundu. "İsrail, ateşkese her girdiğinde yaptığı gibi ateşkesi bozacaktır," diyen konuk, bu öngörüsünü İsrail’in İran’a ilişkin daha geniş hedefleriyle ilişkilendirdi.

Konuğun değerlendirmesine göre İsrail’in hedefi yalnızca İran’ın uranyum zenginleştirme kapasitesini ortadan kaldırmak değil. Ona göre mesele iki parçalı: İlk parça, İran’ın uranyum zenginleştirme imkânının engellenmesi; ikinci ve daha geniş parça ise İran’ın devlet kapasitesinin ağır biçimde tahrip edilmesi. "İsrail’in buradaki hedefinin ne olduğunu anlamak gerekiyor," diyen konuk, "İsrail’in hedefi İran’ı mahvetmek; İran’ı başka bir Syria’ya çevirmek," şeklinde konuştu.

Bu noktada konuk yanlışlıkla “Ukraine” dedi, ardından sunucu müdahale ederek kastedilen ülkenin Iran olduğunu belirtti. Konuk da bunu kabul etti ve "Evet, üzgünüm," diyerek sözünü düzeltti. Ardından İsrail’in amacına ilişkin iddiasını yineledi: "İran’ı mahvetmek istiyorlar ve bunu yapmaları zaman alacak," diyen konuk, Syria örneğini bu bağlamda gündeme getirdi.

Syria Benzetmesi ve Bölgesel Yıkım İddiası

Konuk, İsrail’in Iran’a yönelik stratejisini Syria üzerinden açıkladı. Ona göre Syria’nın zayıflatılması kısa sürede gerçekleşmedi; uzun bir süreçte ve başka ülkelerin desteğiyle mümkün oldu. "Syria’yı mahvetmeleri zaman aldı," diyen konuk, "elbette bunu bizim yardımımızla ve Turkey’nin yardımıyla yaptılar," ifadelerini kullandı.

Bu değerlendirmede konuk, İsrail’in Iran konusunda da benzer bir beklenti içinde olduğunu savundu. Ona göre İsrail, Iran’ı tek başına aynı şekilde zayıflatamayacağını düşünüyor. "Onların inancı, Iran’ı mahvedebilecekleri yönünde; ama bunu ancak bizim yardımımızla yapabilirler," diyen konuk, burada “bizim” ifadesiyle United States’ı kastetti.

Konuk, İsrail’in geçmişte kendi askeri kapasitesini bağımsızlık üzerinden tanımladığını, ancak artık bu durumun değiştiğini söyledi. Anlatımına göre İsrail bir dönem başlıca düşmanlarına karşı tek başına operasyon yapabildiğini vurguluyordu. Avrupa’dan veya United States’tan silah alabiliyor, yardım kabul edebiliyordu; fakat savaşma zamanı geldiğinde savaşı kendisi yürütüyordu. Konuğa göre bu artık geçerli değil.

"Bu artık böyle değil," diyen konuk, değişimin temel nedenlerinden birini United States ile Israel arasındaki sıkı bağ olarak gösterdi. Ona göre iki ülke askeri ve siyasi olarak birbirine çok yakın hale geldi. "United States ve Israel kalçadan bağlı," ifadesini kullanan konuk, bu yakınlığın İsrail’in savaş planlarını doğrudan etkilediğini belirtti.

ABD’ye Bağımlılık ve Netanyahu’nun Washington Ziyareti

Sohbette öne çıkan başlıklardan biri, İsrail’in United States’a askeri bağımlılığıydı. Konuk, Israel’in Iran gibi bir ülkeye karşı savaşa girdiğinde ya da Gaza’da “soykırım” olarak nitelediği operasyonları yürüttüğünde United States’a ihtiyaç duyduğunu savundu. Bu iddia, bölümde İsrail’in operasyonel kapasitesinin sınırları ve Washington’un rolü üzerine kuruldu.

"Ne zaman Iran gibi bir ülkeye karşı savaşa girseler ya da Gaza’da bir soykırım icra etseler, United States’a ihtiyaç duyduklarını anlıyorlar," diyen konuk, "bunu tek başlarına yapamazlar," diye ekledi. Bu nedenle, konuğa göre Benjamin Netanyahu’nun Washington’a giderek Donald Trump ile görüşmesi mantıklı bir hamleydi.

Konuk, Netanyahu’nun Washington ziyaretini yalnızca diplomatik nezaket olarak değil, yaklaşan gelişmeler konusunda Trump’ı hazırlama çabası olarak anlattı. Ona göre Netanyahu, Trump’ın egosunu yatıştırmak, Israel’in United States’a ne kadar ihtiyaç duyduğunu ve onu ne kadar takdir ettiğini söylemek istiyor. "Netanyahu’nun Washington’a gelip Donald Trump’a tatlı sözler söylemesi, egosunu yatıştırması ve Israel’in ona ne kadar ihtiyaç duyduğunu anlatması son derece mantıklı," diyen konuk, bu ziyaretin aynı zamanda “yaklaşmakta olan şeyler” konusunda Trump’a fikir verme amacı taşıdığını belirtti.

Bu çerçevede konuk, savaşın bitmiş veya nükleer meselenin kesin olarak çözülmüş sayılmaması gerektiğini savundu. Özellikle Iran’ın nükleer kapasitesinin kalıcı biçimde ortadan kaldırılmadığını vurguladı.

Iran’ın Nükleer Kapasitesi ve IAEA’nın Rolü

Kayıtta önemli yer tutan bir diğer başlık, Iran’ın nükleer programı ve International Atomic Energy Agency (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, IAEA) denetimlerinin geleceğiydi. Konuğa göre Israel ve United States, Iran’ın uranyum zenginleştirme kapasitesine odaklanıyor; ancak bu kapasitenin tamamen ve kalıcı biçimde yok edildiğini söylemek mümkün değil.

"Burada olan şey, Iran’ın nükleer kapasitesinin sonsuza dek yok edilmemiş olmasıdır," diyen konuk, Iran’ın yeniden uranyum zenginleştirmeye kararlı olduğunu iddia etti. Ona göre bu durum, dış dünyanın Iran’ın ne yaptığını anlamasını zorlaştıracak; çünkü IAEA artık Iran’ın faaliyetlerini önceki gibi izleyemeyecek.

Konuk, IAEA’yı şimdiye kadar “gözümüz ve kulağımız” olarak tanımladı. "IAEA, şimdiye kadar bizim gözümüz ve kulağımızdı; artık Iranlıların ne yaptığını izleyemeyecek," diyen konuk, bu boşluğun Israel tarafından siyasi ve askeri söylem üretmek için kullanılacağını savundu.

Sunucu ise bu noktada IAEA Başkanı Rafael Grossi’ye atıf yaptı. "İsraillilerin Rafael Grossi’den sır almak ya da sır paylaşmak için yararlanamayacağı" yönünde bir değerlendirme yaptı. Konuk bu yorumu anladığını belirtti; ancak asıl vurgusunun Israel’in bakış açısı olduğunu söyledi.

Konuk, IAEA denetimlerinin yokluğunu Israel açısından “ideal durum” olarak niteledi. Çünkü ona göre böyle bir ortamda Israel, Iran’ın gizlice uranyum zenginleştirdiğini ve nükleer silaha hızla yaklaştığını iddia edebilecek; buna karşılık sahada denetim yapan bir kurum bu iddiaları doğrulama ya da yalanlama imkânına sahip olmayacak.

"Israel açısından bakıldığında bu ideal durum," diyen konuk, "çünkü Israel, Iranlıları nükleer silah elde etmek için hızla ilerliyormuş gibi gösterebilir ve ortada bunun böyle olmadığını söyleyecek bir IAEA denetimi olmaz," değerlendirmesinde bulundu.

22 Haziran Bombalaması ve “Sonsuz Savaş” Uyarısı

Konuk, benzer bir söylem ortamının 22 Haziran’daki bombalama öncesinde de oluştuğunu söyledi. Bu tarihe ilişkin ayrıntı vermedi; ancak United States içinde Iran’ın nükleer silaha yaklaştığı yönündeki söylemin yayılmasının, Washington’u Israel’e yardım etmeye yöneltebileceğini savundu.

"Bu retorik masaya konduğunda ve 22 Haziran’daki bombalamadan hemen önce olduğu gibi United States’ta yayılmaya başladığında, yakın müttefikimiz Israel’in yardımına koşmak zorunda hissederiz," diyen konuk, böyle bir sürecin yeni bir askeri müdahaleyi tetikleyebileceğini ifade etti.

Konuğun değerlendirmesine göre yeniden bombalama yapılması da sorunu çözmeyecek. Iran’ın nükleer kapasitesi tamamen ortadan kaldırılmadığı sürece, yeni saldırılar geçici sonuçlar doğuracak ve kriz yeniden üretilecek. "Elbette yeniden bombalarsak, bu sorunu çözmeyecek," diyen konuk, bu döngünün United States’ı uzun süreli yeni bir savaşa sürüklediğini savundu.

Bölümün sonunda konuk, durumu “başka bir sonsuz savaş” olarak tanımladı. "Bütün bunlar, başka bir sonsuz savaşın içinde olduğumuzu söylemenin bir yolu," diyen konuk, Israel’in Iran’a yönelik hedefleri, United States’ın desteği ve IAEA denetimlerinin zayıflaması birleştiğinde çatışmanın kısa sürede kapanmayacağı görüşünü dile getirdi.